‘Geloof me, herverdeling komt goed’

Terwijl vluchtelingenstroom aanhoudt, zijn er pas 116 herverdeeld. „Een goed begin.”

Minderjarige vluchtelingen in de trein op weg naar Europa. Kinderen lopen onderweg het risico te worden verkracht of te worden gedwongen tot arbeid, zo waarschuwt de kabinetschef van Interpol.

Het aantal vluchtelingen naar Europa blijft groot. VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR voorspelde gisteren dat in de winter nog steeds tot 5.000 migranten per dag zullen aankomen in Griekenland.

Intussen is het Europese systeem om vluchtelingen vanuit aankomstlanden te herverdelen over alle EU-landen, amper van de grond gekomen. Migranten lopen de ‘hotspots’ van de EU voorbij – de centra in Griekenland waarvandaan de herverdeling plaatsvindt. Ze komen liever op eigen initiatief in Duitsland. Gisteren was de Griekse eurocommissaris Dimitris Avramopoulos (migratie) in Den Haag om te praten met vicepremier Asscher, minister Van der Steur (Veiligheid en Justie) en staatssecretaris Dijkhoff (Asiel). Nederland is immers vanaf 1 januari EU-voorzitter.

„We hebben het gehad over migratie, veiligheid, de crisis: alle kwesties die Nederland de komende maanden in de EU ter tafel moet brengen”, zegt Avramopoulos. „Ik vertrouw erop dat Nederland de problemen kan managen, in deze moeilijke tijd. Een impuls geeft aan Europese inspanningen.”

Er zit weinig vaart in die Europese inspanningen. Deze zomer spraken EU-landen af dat ze 160.000 vluchtelingen uit Griekenland en Italië zouden verdelen over andere landen. Woensdag werden de eerste zes gezinnen vanuit Griekenland naar Luxemburg gebracht. Uit Italië zijn tot nu toe 86 mensen weggehaald.

Dat zijn er nog lang geen 160.000.

„Ik ga erin mee dat de getallen nog erg laag zijn. Maar deze allereerste herverdelingsoperaties zijn ook symbolisch: ze laten een goede start zien. Het kostte tijd en moeite iedereen te overtuigen. Nu geloof ik dat we op de goede weg zijn. Sommige landen hebben nog niet aangegeven mee te doen, hopelijk doen ze dat snel.”

Wanneer kunnen we substantiële aantallen verwachtten?

„Het was veel werk tot de eerste herverdelingen te komen vanuit Italië en gisteren vanuit Athene. Nu hebben we het op de rit. Geloof me: de aantallen zullen de komende weken stijgen en we krijgen het onder controle.

„De nieuwe Europese Commissie heeft snel een Migratieagenda gepresenteerd. Het beleid was gefragmenteerd. Nu hebben we een allesomvattende benadering, waarin ook een plan zit tegen smokkelaars op te treden. Alle lidstaten moeten beseffen dat geen land dit alleen oplost.”

De hotspots in Griekenland zijn ook nog amper gebruiksklaar.

„Ze zijn nog maar net begonnen. Eén is al opgezet, de vijf andere zijn half december klaar, heeft de Griekse regering beloofd. Maar ze zijn nu goed op weg. Dat geldt ook voor Italië.”

Een vluchteling die niet naar Letland wil, kan die hotspot ontwijken en zelf naar Duitsland lopen.

„De hotspot is er om te identificeren en een vingerafdruk te nemen. Inderdaad, ze willen naar Duitsland of Zweden maar moeten naar het land waar wij ze naartoe sturen. Alle landen zijn even open en vriendelijk. Onder de huidige omstandigheden is het niet werkbaar iedereen te laten kiezen.”

Wat als ze straks weglopen voordat hun vingerafdruk is afgenomen?

„Als iemand de instructies niet volgt, is dat een teken dat degene niet legaal in Europa wil zijn. Wie dan illegaal Europa in komt, moet terug.”

Migranten lopen voortaan niet meer rechtstreeks naar Duitsland?

„De hotspots worden de eerste stap om in Europa te komen. Daar wordt de asielaanvraag behandeld. En daar wordt ofwel groen licht gegeven richting herverdeling ofwel afgewezen.”