Heeft Exxon het CO2-probleem’ decennia lang verzwegen?

Oliemaatschappij Exxon is in opspraak omdat het decennia heeft geprobeerd alarmerende informatie over CO2-uitstoot uit de openbaarheid te houden.

Heeft olieconcern ExxonMobil in het verleden informatie over klimaatverandering achtergehouden? Amerikaanse milieuorganisaties en een aantal Democratische leden van het Congres hebben minister van Justitie Loretta Lynch vorige week gevraagd om dat te onderzoeken. Dit weekeinde sloot Hillary Clinton zich daarbij aan. „Er zijn veel aanwijzingen dat ze mensen hebben misleid”, zei de Democratische presidentskandidaat. Het zou goed zijn de zaak uit te zoeken, vond ze.

Exxon, zoals het bedrijf tot de fusie met Mobil in 1999 heette, vermoedde al aan het eind van de jaren zeventig dat de toenemende concentratie van broeikasgassen grote risico’s met zich meebracht. De website Inside Climate News (ICN), die eerder een Pullitzerprijs ontving voor zijn onderzoeksjournalistiek, is acht maanden bezig geweest om in een reeks artikelen in kaart te brengen hoe ExxonMobil in het verleden omging met klimaatverandering.

Al in 1978 waarschuwden de wetenschappers van Exxon’s Research & Engineering afdeling volgens ICN dat de uitstoot van kooldioxide – vooral door de verbranding van kolen, olie en gas – zou leiden tot opwarming. Sommige delen van de wereld zouden daarvan mogelijk profiteren, andere zouden er ongetwijfeld schade van ondervinden. Vooral de landbouw in die gebieden zou te lijden hebben van klimaatverandering, of er zelfs door worden vernietigd.

De onderzoekers en ingenieurs spraken van ‘het CO2-probleem’. In een vertrouwelijk rapport uit 1982 concludeerden ze dat dit probleem ook voor de bedrijfsvoering van Exxon zelf gevolgen kon hebben. Want het bestrijden van klimaatverandering ‘zou grote reducties vereisen van het gebruik van fossiele brandstoffen’.

Opwarming

Ook de krant Los Angeles Times heeft, onafhankelijk van ICN, onderzoek gedaan naar Exxon. Zij richtten zich vooral op de olieboringen in het Noordpoolgebied. Begin jaren negentig verwachtte Exxon volgens de LA Times dat het broeikaseffect zou leiden tot een opwarming ‘die niet genegeerd kan worden’.

De infrastructuur in het Arctisch gebied zou worden aangetast als de permanent bevroren bodem zou ontdooien, pijleidingen konden scheuren, installaties worden ontwricht. Bovendien zou de zeespiegel waarschijnlijk stijgen en dreigden zomerstormen zwaarder te worden, en dus meer schade aan te richten aan de boorinstallaties.

Daar tegenover zagen de wetenschappers ook kansen. Zo zou de periode dat de omstandigheden in het poolgebied gunstig waren voor oliewinning langer worden, van twee naar drie tot vijf maanden per jaar. Doordat het zeeijs zou verdwijnen, zouden constructiekosten van boorinstallaties met 30 tot 50 procent kunnen dalen.

De wetenschappers en ingenieurs van Exxon stelden voor dat het bedrijf, als een van de grootste oliemaatschappijen ter wereld, de leiding zou nemen bij het onderzoek naar de invloed van kooldioxide op de atmosfeer en naar maatregelen om de gevolgen ervan te bestrijden. Ze noemden dat hun ‘ethische verantwoordelijkheid’.

Maar de directie koos een andere weg. Op een vraag van een aandeelhouder in 1990, wat Exxon van plan was te doen aan de uitstoot van kooldioxide, luidde het antwoord: voorlopig niets. De ontwikkelingen werden volgens de bedrijfsleiding zorgvuldig in de gaten gehouden, ook met eigen onderzoek. Maar daaruit was tot nu toe maar één conclusie mogelijk: „De bestaande feiten en de toekomstige effecten zijn heel onduidelijk.”

Terwijl de Exxon-wetenschappers mochten blijven deelnemen aan het wetenschappelijk debat, spendeerde het olieconcern miljoenen aan onderzoek door zogeheten klimaatsceptici, van wie sommigen niet veel anders nastreefden dan verwarring stichten en de klimaatwetenschap in diskrediet brengen.

Exxon lijkt daarmee dezelfde strategie te hanteren die eerder werd gevolgd door de tabaksindustrie. Die probeerde met desinformatie de indruk te wekken dat roken helemaal niet zo slecht was voor de gezondheid. Het kostte de industrie uiteindelijk tientallen miljarden aan schadeclaims.

Misleiding

ExxonMobil ontkent dat er sprake is van bewuste misleiding. Volgens topman Ken Cohen heeft het bedrijf altijd deelgenomen aan het debat en zijn passages uit de vele onderzoeken en rapporten uit hun context gehaald. Daardoor werd „ten onrechte de indruk gewekt dat er decennia geleden definitieve conclusies werden getrokken” over de ernst van het klimaatprobleem.

„We beseffen dat onze vroegere deelname aan een brede coalitie van verzet tegen een niet-effectief klimaatbeleid ons de kritiek heeft opgeleverd van klimaatactivisten”, aldus Cohen. „We zullen ons blijven inzetten voor beleid dat de uitstoot van broeikasgassen reduceert, maar tegelijkertijd economische groei mogelijk maakt.”