Zembla: UMC Utrecht verzweeg calamiteiten bij KNO-operaties

Universitair Medisch Centrum Utrecht, met 1,1 miljard omzet één van de grootste ziekenhuizen van Nederland, heeft calamiteiten bij operaties verzwegen. Het overlijden van twee patiënten op de operatietafel is niet, zoals voorgeschreven, gemeld bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

In tv-programma Zembla blijkt dat het ziekenhuis met grote problemen kampt op de afdeling keel-, neus- en oorheelkunde (KNO). Artsen spreken van een angstcultuur maar durven dat niet in het openbaar te zeggen, behalve twee medisch specialisten die vertrokken zijn nadat ze problemen kregen met het afdelingshoofd.

Het ziekenhuis blijkt bij een patiënt die onverwacht overleed op de operatietafel een natuurlijke dood te hebben ingevuld. De lijkschouwer deed dat zonder dat hij de patiënt had gezien. Een niet-natuurlijke dood dient te allen tijde onverwijld gemeld te worden bij de autoriteiten.

Volgens het ziekenhuis zijn de onverwachte sterfgevallen in de operatiekamer niet te kwalificeren als ‘calamiteit’. Anders zou melding bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn vereist.

Het ziekenhuis zegt ‘geschokt’ te zijn door ‘het beeld’ dat het programma ‘neerzet’. Het medisch centrum heeft aangifte gedaan bij justitie omdat Zembla zich baseert op vertrouwelijke patiënteninformatie.

Jan Klein, hoogleraar patiëntveiligheid (TU Delft), noemt de afhandeling van een van de sterfgevallen „bijzonder ernstig”. „Hier wordt valsheid in geschrifte gepleegd met het doel partijen op het verkeerde been te zetten.”

De voorzitter van de landelijke KNO-vereniging, hoogleraar Bernd Kremer, vindt eveneens dat de sterfgevallen bij de Inspectie hadden moeten worden gemeld. Hij stelt dat een calamiteit niet direct betekent dat je iets fout hebt gedaan als arts, maar wel dat een patiënt onverwacht grote schade oploopt, in dit geval de dood.

Kremer noemt de situatie in het ziekenhuis „zeer zorgwekkend”. De beroepsorganisatie van KNO-artsen is op eigen gezag een onderzoek begonnen naar de afdeling van het UMCU.

Toen enkele artsen anoniem hun zorgen uitten bij de Inspectie over de patiëntveiligheid, ging deze opheldering vragen bij het UMCU. De leiding van het ziekenhuis liet toen weten dat er geen klachten waren binnengekomen bij de vertrouwenspersoon. Dat bleek later wel zo te zijn. Inspecteur-generaal Ronnie van Diemen noemt dat „ernstig”. Het ziekenhuis laat weten dat de patiëntencasussen die het televisieprogramma aan hen voorlegde zorgvuldig zijn behandeld.