Was het dan toch een bomaanslag?

De claim van terroristen dat de crash van een Russische Airbus hun werk was, werd aanvankelijk weggewuifd. Wat weten na vijf dagen speculeren?

Russische hulpverleners en Egyptische militairen op de rampplek waar het Russische toestel neerkwam op 31 oktober.

Was het een bom? Of toch een ongeluk? De aanwijzingen dat een Russische Airbus zaterdag boven de Sinaïwoestijn het doelwit werd van een aanslag worden sterker.

De Britse regering liet gisteren weten rekening te houden met een bom op grond van „nieuwe informatie”. Uit voorzorg werden wel alle Britse vluchten naar het Egyptische Sharm el-Sheikh voorlopig geschrapt.

Ook de Amerikanen zouden inmiddels denken dat Islamitische Staat of een daaraan verbonden terreurgroep een bom aan boord heeft laten ontploffen. „Er is een sterke indruk dat er een explosief in de bagage of ergens in het vliegtuig zat”, zo vertelde een anonieme functionaris tegen CNN, die benadrukte dat dit geen officiële conclusie is.

Wilayat Sinaï, een Egyptische terreurgroep die trouw heeft gezworen aan IS, eiste eerder al de verantwoordelijkheid voor de crash op. Dat werd in Kairo en Moskou weggewuifd. Maar zowel Egypte als Rusland komt een aanslag – een publicitaire overwinning voor IS – erg slecht uit.

Ondanks deze aanwijzingen is de oorzaak van de crash na vijf dagen speculeren niet zeker. Wat weten we wél? Vlucht 7K9268, een Airbus A321 van Kogalymavia, vertrok vanuit Sharm el-Sheikh naar Sint-Petersburg. Uit data van de website Flightradar24 blijkt dat het toestel na 21 minuten was geklommen tot ruim 10 kilometer. Toen verloor het toestel plots snel hoogte: binnen één minuut 1,5 kilometer. Tegelijkertijd remde het toestel af van 750 tot 172 kilometer per uur – een snelheid waarbij de vleugels het toestel niet meer kunnen dragen. Vlucht 7K9268 viel uit de lucht. Maar waardoor? Twee scenario’s.

Het was een aanslag

De wrakstukken liggen verspreid over een groot oppervlak in de woestijn. Volgens experts duidt dat erop dat het toestel al op grote hoogte uit elkaar is gevallen.

Maar vliegtuigen desintegreren niet zomaar. Gisteren berichtte The Wall Street Journal op gezag van een anonieme bron dat uit gegevens van de zwarte doos blijkt dat de Russische piloten geen melding hadden gemaakt van storingen.

Amerikaanse satellieten zagen een explosie vlak voordat het toestel van de radar verdween. Ook forensisch onderzoek op de slachtoffers wijst op een explosie, zo meldde Russia Today op basis van een anonieme Egyptische patholoog.

Volgens Kogalymavia kan de ramp alleen zijn veroorzaakt door een „externe oorzaak”. Het bedrijf stelt dat het toestel goed was onderhouden en door de Europese luchtvaartautoriteiten luchtwaardig was verklaard. Als bewijs publiceerde het de onderhoudspapieren en de certificaten van toestel EI-ETJ. dat in Ierland is geregistreerd.

Dinsdag zei Wilayat Sinaï opnieuw verantwoordelijk te zijn. Zonder details: „We hoeven niet uit te leggen hoe we het hebben gedaan.”

Het was een ongeluk

In 2001 mislukte de landing van toestel EI-ETJ bijna, toen het met de staart tegen de startbaan van het vliegveld in Kairo sloeg. De schade aan de kist, toen nog eigendom van de Turkse maatschappij Onur Air, werd volgens de huidige eigenaar conform de normen gerepareerd. De onderzoekers kijken opnieuw naar dit incident.

Een scheur in de drukcabine kan hebben geleid tot een ‘implosie’ die het toestel uit elkaar kan hebben gerukt. In 1985 verongelukte een Boeing 747 van Japan Airlines op deze manier. Ook bij dit toestel was de staart gerepareerd.

Onderzoekers speculeren verder over metaalmoeheid, een storing in het hydraulische systeem, en de explosie van een motor, waarbij brokstukken de romp zouden kunnen hebben doorboord. De Egyptische krant Al-Masry al-Youm citeerde gisteren een bron in de Egyptisch-Russische onderzoekscommissie, die stelt dat de crash waarschijnlijk is veroorzaakt door een explosie in de buurt van een van de motoren. Of die is veroorzaakt door een storing of door een aanslag, is onduidelijk.

Een ding lijkt zeker: de extremisten beschikken niet over raketten die hoog genoeg komen om een Airbus op kruishoogte neer te halen. Een bom aan boord? De laatste keer dat dat gebeurde was op 24 augustus 2004, toen in Rusland twee Russische passagiersvliegtuigen werden opgeblazen.