Spreeuw met moeilijke jeugd wordt dik

Spreeuwen die in het nest moesten knokken voor voedsel, zijn later aantoonbaar zwaarder.

De gewone spreeuw (Sturnus vulgaris)

Ook midden in de stad zitten ze nu bij fijn weer vrolijk te zingen. Toch kunnen ze gebukt gaan onder een moeilijke jeugd: spreeuwen. De vogels die daarmee hebben geworsteld maken tot in lengte van jaren andere keuzes en: worden dik. Dat hebben gedragsonderzoekers van de Universiteit van Newcastle gevonden.

Vogels kun je gecontroleerd een slechte jeugd bezorgen, en nog best ethisch ook. Je wisselt gewoon jongen met wisselende prille leeftijden uit tussen nesten. Het kleinste, meestal jongste, jong krijgt het tussen de elkaar om aangedragen voedsel verdringende bedelaars het zwaarst. Het je daar doorheen knokken lukt hooguit met horten en stoten, met tussenliggende hongerperioden.

De onderzoekers volgden zulke achterstandsjongeren in hun latere doen en laten. Zij eten niet alleen meer, maar zijn ook veel meer bezig met verkennen van nieuwe voedselbronnen. Dat ten koste van andere tijdsbestedingen die voor een spreeuw ook handig zijn. Hij of zij wordt aantoonbaar zwaarder, met veel meer vetopslag (Animal Behaviour, november 2015). Daar moeten we ons niet meteen een obesitas-spreeuw bij voorstellen in een scootmobiel; de balans ligt bij vogels subtieler. Maar ‘dik’ betekent wel: minder vliegefficiëntie en hoge energiekosten. En, vooral, minder wendbaarheid en acceleratie bij het ontvluchten van toeslaande of najagende roofvogels. Dat is eerder bij deze vogels creatief – en iets minder ethisch – aangetoond.

De spreeuw met een getroebleerde jeugd kiest voor die nadelen door pessimisme over zijn vooruitzichten. Met een verzekeringsstrategie dekt hij zich in tegen vast weer komende tegenvallers. Oók bij doorlopend luxueuze omstandigheden waarin anderen lichtvoetig ronddartelen. Natuurlijk is niet hard te maken of dit een voorbeeld is van zich verrassend buigzaam opstellende genen, of dat de psyche van de spreeuw een hoofdrol speelt. De onderzoekers houden het op persoonlijke lichamelijke herinneringen aan een belast verleden.