Seksueel geweld kan niet door de overheid worden opgelost

De hashtag #zeghet op Twitter die slachtoffers van seksueel geweld oproept hun ervaringen te delen, verdient alle steun. Seksueel geweld is een plaag, een afwijking, een aberratie van mensen die denken dat ze iets mogen waarvan geen sprake is.

Seksueel geweld en vrouwenhaat bestaan echt en zijn een stevig probleem, ook in zogenaamd beschaafd Nederland. Vrouwen worden ook hier in de drukte van tram, trein, café of festival geknepen, betast, toegesist en aangefluisterd door mannen die geen controle, geen opvoeding, geen besef en geen benul hebben. Hun lust is machtswellust, gebaseerd op het idee dat ‘een piemel erin’ de verhouding tot de vrouw genoegzaam bepaalt.

De vraag hoe je dat idee eruit krijgt is alleen nogal ingewikkeld. De vrouw die de discussie vorige week in de media losmaakte, nadat ze thuis was aangerand, kreeg op Twitter een authentieke shitstorm over zich heen. Waarschijnlijk exact afkomstig uit dat segment dat zich niet kan gedragen, niets snapt van relaties en intimiteit, en macht en seks hopeloos door elkaar gooit. Het leverde een ongekende stroom beledigingen en grofheden op, die het probleem tussen vrouwen en sommige mannen vierkant op de kaart zet.

Dat de slachtoffers de kracht van de sociale media aangrijpen om hún ervaringen te publiceren is behalve moedig, ook bemoedigend. Of het zal helpen is vers twee. Maar benul begint bij besef – en dat begint toch met informatie. Al wordt er maar één kontknijper wakker, dan is er al wat bereikt. Individuele weerbaarheid wordt door #zeghet intussen ook versterkt.

Uiteraard zit de oplossing in de samenleving zelf. Opvoeding en sociale controle, thuis en op school, in de publieke ruimte, de media, op het werk. Spreek elkaar erop aan, wees solidair met degene die ertegen optreedt en vooral met degene die het treft. Maar hier geldt ook: generaliseer niet. Verval niet in het schema ‘vrouwen zijn slachtoffer, mannen zijn dader’. Niet iedere mislukte vrijage is een aanranding en niet iedere domme opmerking seksuele intimidatie.

Van politie en justitie kan eigenlijk alleen in ernstige gevallen iets verwacht worden. De capaciteit is er per definitie beperkt; de consequenties van een aangifte kunnen navrant zijn en extra beschadigend. Daaraan is niet veel te doen; strafrecht gaat over waarheidsvinding en geeft de verdachte een gelijkwaardig podium om zich te verweren. Ook tegen het slachtoffer. Dat de zedenrecherche zich professioneel neutraal opstelt, komt ook doordat in het verleden zedenzaken op dwalingen uitliepen. Het risico op valse aangiften is er hoger dan elders. Seks is ook een slagveld waar niet alleen vrouwen het slachtoffer kunnen zijn.