Over de ‘zwarte kas’ van Adidas

De directeur van Adidas leende in 2006 miljoenen aan de Duitse voetbalbond. Waarom precies bleef ook gisteren onduidelijk.

Van links naar rechts Horst R. Smidt, Theo Zwanziger, Franz Beckenbauer en Wolfgang Niersbach in het Waldstadion van Frankfurt.

Als Wolfgang Niersbach ergens voor eens en voor altijd had kunnen uitleggen hoe Duitsland de organisatie van het WK voetbal 2006 had binnengehaald, dan was dat gisteren tegenover de commissie Sport van de Bundestag, het Duitse parlement in Berlijn. Klopt er echt niets van de beschuldiging van corruptie, onlangs in weekblad Der Spiegel? De voorzitter van de Duitse voetbalbond DFB, destijds vicevoorzitter van het organisatiecomité van het WK onder voorzitterschap van Franz Beckenbauer, was uiteraard uitgenodigd om zijn visie te geven aan de parlementariërs. Maar zoals aangekondigd kwam Niersbach niet opdagen.

Een dag eerder was de belastingdienst met vijftig man het hoofdkantoor van de DFB in Frankfurt binnengevallen. Ook de huizen van voorzitter Niersbach, zijn voorganger Theo Zwanziger en secretaris-generaal Horst R. Schmidt werden doorzocht. De inval draait om een bedrag van 6,7 miljoen euro dat in 2002 aan wereldvoetbalbond FIFA is betaald. Volgens Der Spiegel zou het geld zijn gebruikt om Aziatische stemmen te kopen voor het binnenhalen van het WK in 2006. Eventuele omkoping is binnen het Duitse strafrecht inmiddels verjaard, maar volgens de openbaar aanklager in Frankfurt kunnen de verdachten wel worden vervolgd voor belastingontduiking.

Als in een sprookje wervelde die Mannschaft die mooie zomer van 2006 door het WK in eigen land. Na jaren van louter Kampfgeist en Laufpensum bleek Duitsland onder coach Jürgen Klinsmann en assistent Joachim Löw eindelijk weer aantrekkelijk te kunnen voetballen. Met een zege op Portugal haalden de Duitsers de derde plaats. Het begin van een bloeiperiode, met als hoogtepunt de wereldtitel van 2014 in Brazilië. Met dank aan nationale held Beckenbauer. Als speler wereldkampioen in 1974, als Teamchef in 1990. En in 2006 de man die aan de basis stond van de wederopstanding van het Duitse voetbal en het nationale zelfbewustzijn door het WK naar Duitsland te halen.

6,7 miljoen euro in een zwarte kas

Maar een maand na het dieselschandaal bij Volkswagen kwam der Spiegel met een onthulling waar de Duitse iconen Adidas en Beckenbauer bij betrokken zouden zijn. Om het WK van 2006 naar Duitsland te halen, zouden vier Aziatische leden van het uitvoerend comité van de FIFA zijn omgekocht. Het Duitse organisatiecomité van Beckenbauer creëerde een zwarte kas, waarin de toenmalige Adidas-directeur Robert-Louis Dreyfus een bedrag van tien miljoen Zwitserse frank stortte (6,7 miljoen euro). Een lening, waarmee de stemmen van de Aziatische FIFA-leden zouden zijn gekocht. Duitsland won in 2000 de WK-verkiezing van Zuid-Afrika met 12 tegen 11. De Nieuw-Zeelander Charles Dempsey stemde niet. Het geld uit de zwarte kas zou later door de DFB met omschrijving ‘bijdrage cultuurprogramma’ aan de FIFA zijn terugbetaald, die het vervolgens terugsluisde naar de in 2009 overleden Dreyfus.

Beckenbauer, die zijn hele carrière onder contract staat bij Adidas, blijft vooralsnog buiten schot. Als enige lid van het organisatiecomité WK 2006 werd zijn huis niet binnengevallen. „Er zijn geen stemmen gekocht om het WK 2006 binnen te halen”, zei de 70-jarige legende van Bayern München. De 6,7 miljoen euro zou volgens hem zijn betaald als voorwaarde om later 170 miljoen euro subsidie van de FIFA te krijgen. „Ik heb nooit geld aan Beckenbauer gevraagd”, reageerde de geschorste FIFA-voorzitter Sepp Blatter daarop. „Nooit van mijn leven. Ook niet aan de DFB. Dat klopt gewoon niet.”

Maar is de zwarte kas er nu wel of niet?

De Duitse voetbalbond betwist niet dat een bedrag van 6,7 miljoen euro aan de FIFA is betaald. Voorzitter Niersbach staat achter de versie van Beckenbauer. Maar op een persconferentie kon hij niet uitleggen hoe het precies zat. Waarom moest het geld van Adidas komen en was het niet gewoon aan het organisatiecomité betaald door de DFB of geleend van een bank? „Er is geen sprake geweest van een zwarte kas, er zijn geen stemmen gekocht”, was alles wat Niersbach tegenover de verzamelde Duitse pers kon uitbrengen.

Zijn verklaringen staan lijnrecht tegenover die van zijn voorganger Zwanziger in Der Spiegel. „Het is overduidelijk dat er sprake was van een zwarte kas bij het Duitse WK-bid”, stelt de voormalige DFB-voorzitter, die zelf ook deel uitmaakte van het organisatiecomité. Hij wilde een jaar voor het WK geen „spelbreker” zijn en ondertekende het betalingsbewijs voor de 6,7 miljoen euro. „Dat was een fout”, geeft Zwanziger nu toe. Hij vindt dat zijn opvolger Niersbach, met wie hij al jaren op slechte voet staat, de schuld op zich moet nemen. „Zoals ik het zie, liegt Niersbach.”

De DFB zegt „volledige medewerking” te verlenen aan het onderzoek van de belastingdienst. Maar voor voorzitter Niersbach was dat gisteren blijkbaar nog te vroeg.