Met je universiteit naar het buitenland - goed voor prestige én geld

Foto: University of Nottingham Ningbo China

Hoe spreekt een Chinees ‘Groningen’ uit? Het is geen mop, maar een relevante vraag: de Rijksuniversiteit Groningen opent in 2017 als eerste Nederlandse universiteit een campus in China. Vorige week werd daarvoor de overeenkomst getekend. De University of Groningen Yantai, naar de gelijknamige Chinese stad, zal plek bieden aan 10.000 bètastudenten.

Educatieve goudkoorts

De RUG sluit aan bij een trend onder westerse universiteiten: richt een filiaal op in het buitenland. Yale is sinds 2011 te vinden in Singapore, New York University heeft vestigingen in Abu Dhabi (2010) en Shanghai (2012). De New York Times spreekt zelfs over een educational goldrush. Momenteel zijn er 230 internationale campussen wereldwijd en staan er 24 in de planning.

Vanwaar deze uitbreidingsdrift?

“Als je kijkt naar de demografische ontwikkelingen, dan zie je dat het aantal Nederlandse studenten tegen 2020 afneemt.”

Dat zegt Jan de Jeu, vicevoorzitter van het College van Bestuur van de RUG. “Wij willen graag dezelfde omvang als nu houden. Dat kan, door meer buitenlandse studenten te werven.”

Studenten die flink wat meer betalen dan het Nederlandse collegegeld á 1.951 euro. In China aan de RUG studeren kost 12.000 euro per jaar. Dat is nog relatief laag in vergelijking met wat de andere topuniversiteiten vragen, zo kost een jaartje NYU in Shanghai een kleine 58.000 euro.

Waar zijn de Nederlandse campussen in het buitenland?

De kroonprins betaalt

Het geld dat de RUG in China gaat verdienen, moet ook daar blijven: door Nederlandse belastingregels mag geld van opleidingsinstituten niet naar het buitenland en vice versa vloeien. De campus is al gebouwd, voor 250 miljoen euro, betaald door de China Agricultural University, de lokale samenwerkingspartner. Daarop volgt nu een investering van 160 miljoen euro. Voor de bouw van een nieuw onderzoekscentrum moet de RUG 25 miljoen euro betalen, dat het hoopt op te halen bij bedrijven. FrieslandCampina en Unilever hebben samen een miljoen euro toegezegd. De stad Yantai legt 40 miljoen euro in.

Dat het gastland betaalt komt vaker voor. De kroonprins van Abu Dhabi betaalde voor de campus van NYU.

Prestige speelt –voor beide partijen- een belangrijke rol. “Dit helpt onze reputatie” zegt De Jeu.

“In het buitenland wordt altijd even gefronst als je je voorstelt als Rijksuniversiteit Groningen. Met een campus vergroot je je bekendheid en krijg je een enorm academisch platform. De internationale concurrentie om talent aan te trekken is groot.”

Veel universiteiten hopen door het opzetten van een satellietcampus hoger op de jaarlijkse ranglijsten te komen van beste internationale universiteiten.

Mislukte kunstacademie

Dat het ook mis kan gaan bewijst het geval van Tisch Asia in Singapore, een satellietcampus van de bekende kunstdivisie van wederom NYU. Singaporezen bleken niet warm te worden van het leven als kunststudent, na vijf jaar moest de campus in 2012 sluiten wegens te weinig aanmeldingen, met een schuld van 9,6 miljoen dollar.

Daarbij is het ook de vraag hoe de westerse universiteiten – die staan voor kritisch, autonoom denken - omgaan met lokale wetgeving van landen waar de vrijheid van meningsuiting niet vanzelfsprekend is. Zo mocht Yale in Singapore een kritische documentaire niet vertonen.

Alleen de beste

Volgens De Jeu van RUG worden hier afspraken over gemaakt. “Wij willen vastleggen dat we academische vrijheid hebben en vrijelijk over internet beschikken.” Gisteren stelde de SP in de Tweede Kamer vragen over het plan.

Hoe krijgt RUG de collegebanken wél vol?

“Wij mogen straks gaan werven onder de beste tien procent van de afleggers van het Chinese staatsexamen. Daar helpt onze partner, de China Agriculture University mee. Dat president Xi Jinping bij de ondertekening van de overeenkomst was helpt publicitair enorm.”

Als het Chinese ministerie van onderwijs de plannen goedkeurt opent de campus in 2017. Wie niets heeft met China kan - op lager niveau - terecht bij plekken als Business School Netherlands Nigeria en Kuwait Maastricht Business School.