KPN raakt niets meer kwijt

Een nieuw mobiel netwerk van KPN, LoRa, moet alle denkbare objecten volgbaar maken. In 2016 is het klaar.

Elk verdwenen winkelwagentje kost de supermarkt honderden euro’s.

Katten, kinderen, ouderen, winkelwagentjes, ov-fietsen of zeecontainers. Alles wat kan kwijtraken, verdwalen of gestolen worden, is straks te traceren via een nieuw mobiel netwerk.

Met het LoRa-net (van ‘long range’) wil telecomprovider KPN vanaf eind 2016 een landelijke infrastructuur bieden om losse objecten – van windmolens tot huisdieren – in de gaten te houden met kleine sensoren.

Op zich is er geen nieuw netwerk nodig om apparaten met internet te verbinden; dat kan ook via het gewone mobiele net. Het LoRa-netwerk heeft echter geen continue verbinding nodig en verwerkt ultrakleine hoeveelheden data. De sensoren sturen korte boodschappen en slapen tussendoor. Daardoor verbruiken ze veel minder energie en gaan de batterijen jarenlang mee.

Een paar voorbeelden van toepassingen: sensoren die de gezondheid van de veestapel in de gaten houden, het traceren van weggelopen kinderen of huisdieren, een straatlantaarn die zelf een teken geeft als hij onderhouden moet worden. Of een schoonmaakkarretje dat de luchtkwaliteit in een kantoorgebouw meet.

Een LoRa-sensor kost tussen de één en vijf euro, zegt Jacob Groote, verantwoordelijk voor de mobiele technologie van KPN. De provider gaat die sensoren zelf niet verkopen; KPN levert alleen de verbinding. Normaal betalen klanten voor dataverbruik. Bij LoRa is dat niet het geval. Zakelijke klanten hoeven niet voor elke LoRa-sensor een abonnement te betalen maar betalen een prijs voor het hele project.

KPN denkt dat bedrijven behoefte hebben om hun producten op afstand in de gaten te houden of korte boodschappen te laten versturen, zoals de afvalbak die een seintje geeft als-ie vol zit. Supermarktketens als Jumbo en Albert Heijn zouden volgens Groote „zeer geïnteresseerd” zijn om hun winkelwagentjes te beveiligen met een LoRa-sensor. Elk verdwenen winkelwagentje kost de supermarkt namelijk honderden euro’s. Zijn alle Nederlandse winkelwagentjes vanaf volgend jaar te traceren? Zo’n vaart loopt het ook weer niet. Jumbo laat weten nog geen concrete plannen te hebben maar houdt de LoRa-ontwikkelingen „nauwlettend in de gaten”, laat een woordvoerder weten.

LoRa kan tot op 25 meter nauwkeurig de positie bepalen van een sensor. Deze localisatiefunctie is vanaf het derde kwartaal van 2016 beschikbaar. NS is al begonnen met een LoRa-experiment: op de OV-fiets zit een LoRa-sensor met een extra GPS-chip. Niet om gestolen fietsen te traceren maar om te meten hoeveel kilometers een fiets aflegt en rijp is voor een onderhoudsbeurt. En hoe zit het met privacy? „We houden niet bij wie er op dat moment op de fiets zit”, zegt een NS-woordvoerster.

Interviews uit de jaren negentig

Het LoRa-netwerk speelt in op de ‘internet of things’-rage. Wordt dat echt zo’n succes als de analistenbureaus beloven – 25 of 50 miljard objecten die we online kunnen volgen? KPN laat op de presentatie in Rotterdam filmpjes zien van straatinterviews uit de jaren negentig, met voorbijgangers die er niet aan moeten denken dat ze ooit een mobiele telefoon gebruiken. Of een filmpje uit 2013 van mensen die ‘4G’ onzin vinden – terwijl dat nu een standaard is.

‘Zie je wel’, redeneert KPN, ‘we onderschatten succesvolle technologieën’. Dat bewijst nog niet dat KPN altijd op het goede spoor zit. Het bedrijf zat er ook wel eens naast met al te vroege technologische keuzes. Zoals i-Mode (mobiel internet) of de Kermit telefoon, waarmee je op een beperkt aantal locaties mobiel kon bellen. 

LoRa is niet de enige techniek die voor het internet of things wordt gebruikt. Concurrent Tele2 koos een andere technologie (Sigfox) en er zijn plannen om gewone mobiele netwerken toegankelijk te maken voor kleine sensoren. Jacob Groote: „Voor mij gaf de doorslag dat een grote fabrikant als Foxconn veel in LoRa investeert. Bovendien leggen andere Europese landen ook al LoRa-netten aan.

Om heel Nederland te beslaan zijn duizend LoRa-antennes nodig. KPN’s risico blijft beperkt tot een investering van enkele tientallen miljoenen euro’s. Daarnaast hoopt de telecomprovider dat het LoRa-netwerk jonge bedrijven motiveert om slimme toepassingen te bedenken.