Holleeder gaf opdracht, zegt Hidir

Hidir K. is een cruciale getuige in de zaak over de moord op Wim Endstra. Wie is hij en hoe komt hij aan zijn informatie?

„Wie de opdracht gaf voor de moord op Wim Endstra? Dat was Willem Holleeder. Hij schakelde Ziya G. in, de tussenpersoon die de schutters regelde.”

Onzichtbaar voor pers en publiek beantwoordt getuige Hidir K. stellig de vraag van de rechtbank over de moord op vastgoedbaron Wim Endstra. Zijn accent verraadt af en toe zijn Turkse afkomst. Hidir K. praat snel en hij heeft, tot ergernis van de advocaten van de verdachten, de neiging uit te weiden. Soms moet de rechter hem dwingen tot een simpel ja of nee.

Hidir K. lijkt een cruciale getuige in het slepende onderzoek naar de moord op Endstra. Drie jaar geleden bleek dat het belastende materiaal in het strafdossier onvoldoende was om de drie verdachten – de in Turkije verblijvende Ziya G. en de in Alkmaar geboren Turkse neven Ozgür C. en Ali N. – veroordeeld te krijgen. Dat was nadat de vermoedelijke schutter Namik Abbasov in het voorjaar van 2012 stierf in zijn cel. Daarna meldde Hidir K. zich als getuige.

Uit alles blijkt dat hij een aantal dingen weet over de liquidatie van Endstra en de rol van de verdachten. Het is aan de rechtbank om vast te stellen hoe betrouwbaar de verhalen van Hidir K. zijn. De in 1975 in Turkije geboren Hidir is een criminele zzp’er, zo blijkt uit zijn antwoorden: „Het was gevangenis in en gevangenis uit.” Zo zat hij tussen 2000 en 2005 in de koepelgevangenis in Haarlem, onder andere op verdenking van doodslag. In 2009 zat hij weer een tijd vast, in Duitsland deze keer.

Lid van een groep criminelen

In de koepelgevangenis hoorde hij voor het eerst over de moord op Endstra. Het was zijn voormalige celgenoot Ali T., ook wel kale Ali genoemd, die hem de details vertelde. „Ik kende die hele Endstra niet, maar kale Ali vertelde dat hij hem had doodgeschoten. Ali was een flapuit. Hij vertelde zijn verhaal tegen iedereen.” Kale Ali T. – die heeft vastgezeten wegens vermeende betrokkenheid bij de moord maar niet wordt vervolgd – was lid van een groep criminelen rondom de verdachte Ziya G. Ook Hidir K. werd tot die groep gerekend, blijkt uit dossierstukken. Tot die groep behoorden ook verdachte Ozgür C. en Namik Abbasov, de vermoedelijke schutter wiens DNA op het moordwapen en kogelhulzen werd gevonden.

Dat is meteen ook een van de belangrijke vragen voor Hidir K. In zijn versie van het verhaal heeft kale Ali Endstra doodgeschoten. Terwijl van hem geen DNA-materiaal is gevonden, en van Abbasov wel. Hoe kan dat? „De moord mocht niet mislukken”, aldus Hidir K. „Daarom waren er meerdere schutters aangewezen. Dat vertelde kale Ali.” Later hoorde hij Abbasov zeggen: „Wij waren de schutters.”

Hidir K. heeft zijn informatie niet alleen van kale Ali. Ook een ander lid van de groep rond de verdachte Ziya G. vertelde veel. Maar toen de moord werd gepleegd, was Hidir K. er niet bij. Hij heeft alles van horen zeggen, niet van eigen waarneming. Dat maakt zijn verhaal minder sterk. Toch komt hij geloofwaardig over omdat zijn kennis op sommige punten zeer gedetailleerd is.

Hidir K. sprak tussen mei en juni 2005 voor het eerst met de politie over de moord op Endstra. Hij was toen een anonieme politie-informant van de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE), een politieafdeling die inlichtingen verzamelt in de onderwereld. Tegen de CIE vertelde Hidir K. over Holleeder als opdrachtgever van de moord, en Ziya G. en kale Ali als handlangers. Die tip leidde uiteindelijk naar de vermoedelijke schutter Abbasov.

En er is nog iets dat Hidir K. in zijn eerste verklaring vertelde: bij de liquidatie is gebruik gemaakt van een gestolen Alfa Romeo. En wat blijkt: het moordwapen is gevonden in een gestolen blauwe Alfa Romeo. Daderkennis, heet dat in jargon. Het zijn dat soort details die de geloofwaardigheid van Hidir K. versterken.

Er is één maar: op 6 juni 2005 heeft de politie in het tv-programma Opsporing Verzocht melding gemaakt van deze gestolen Alfa. Advocaat Nico Meijering wil tijdens de zitting weten of Hidir K. deze informatie niet gewoon op tv heeft gezien. In een zeer gespannen woordenwisseling met Hidir K. suggereert Meijering, raadsman van Ozgür C., met zijn vraagstelling dat Hidir K. zijn verklaringen vooral baseert op informatie uit de media.

Geheimhoudingsverklaring

De bewuste uitzending van het opsporingsprogramma heeft Hidir K. inderdaad gezien, samen met kale Ali. Maar Hidir K. stelt dat hij de politie al daarvóór had verteld over de Alfa Romeo. Wanneer had Hidir K. dan met de CIE gesproken, vraagt Meijering. Op die vraag komt geen antwoord. K. heeft een geheimhoudingsverklaring ondertekend over zijn contact met de CIE.

Om dit probleem te ondervangen moet justitie op last van de rechtbank precies uitleggen wanneer, waarover en met welke CIE-agenten Hidir K. over de moord op Endstra heeft gesproken. Een delicate kwestie: ter bescherming van anonieme getuigen is CIE-informatie geheim. Volgende week zal justitie de gevraagde informatie toch over moeten leggen.

Dat is niet alleen belangrijk voor de verdachten in deze strafzaak. Ook in het onderzoek naar Willem Holleeder is Hidir K., gezien zijn belastende verklaring, een belangrijke getuige.