‘Dit is illegale steun’

Volgens fiscalisten is de wet die banken aftrek voor speciale obligaties geeft in strijd met de EU-regels voor staatssteun.

De wet die banken een jaarlijks belastingvoordeel van 350 miljoen euro geeft op coco-obligaties is hoogstwaarschijnlijk verboden staatssteun en had aan de Europese Commissie moeten worden voorgelegd. Dat stellen diverse fiscalisten die anoniem willen blijven omdat ING voor vrijwel de hele Zuidas een belangrijke klant is.

Gisteren onthulde NRC dat banken, aangevoerd door ING, meeschreven aan de wet. Ook bleek, uit documenten, dat hoge ambtenaren waarschuwden dat de wet waarschijnlijk verboden staatssteun betekent als alleen banken aftrek krijgen. Toch koos minister Dijsselbloem hiervoor. Ook legde hij de wet niet voor aan Brussel, wat in zulke gevallen wel moet. De Europese Commissie bevestigt dat „de Nederlandse autoriteiten de Commissie niet op de hoogte hebben gesteld van hun maatregelen rond de fiscale behandeling van coco’s”.

Lees ook: De bank vraagt, de minister draait

„Er is geen twijfel over mogelijk dat dit gemeld had moeten worden”, zegt een partner van een groot advocatenkantoor. Het risico dat de wet verboden staatssteun is noemt hij „levensgroot”. Meer fiscalisten denken er zo over. Dit voorjaar schreven Gabriël van Gelder en Sebastian Frankenberg een analyse over de ‘cocowet’ in Weekblad voor Fiscaal Recht. Daarin halen ze de twee belangrijkste rechtvaardigingsgronden onderuit van het kabinet om de aftrek alleen voor banken te laten gelden. Het argument dat de aftrek in alle Europese landen geldt en er slechts een gelijk speelveld wordt gecreëerd is niet relevant omdat „potentiële steunmaatregelen op nationaal niveau moeten worden getoetst”. Het argument dat banken uitgezonderd mogen worden wegens de strenge Europese regels voor kapitaalvereisten noemen ze „weinig steekhoudend”. In vergelijking met andere bedrijven houden banken namelijk al veel minder eigen vermogen aan.

De twee fiscalisten wijzen op het Unicredito-arrest, waarin het Europees Hof oordeelt dat belastingvermindering voor alleen de bankensector verboden staatssteun is.

Van Gelder wil verder niet inhoudelijk op de kwestie reageren. Na het lezen van de interne stukken van het ministerie op de website van NRC zegt hij wel dat „de argumenten in ons artikel blijkbaar al jaren bekend waren bij het ministerie”. In zijn artikel ziet hij als enige oplossing dat de cocoaftrek voor alle bedrijven geldt. Dat zou de schatkist honderden miljoenen kosten.