Dijsselbloem gewaarschuwd voor beperken coco-aftrek tot banken

Ook vindt minister het geen probleem dat ING delen van wet schreef.

Foto ANP / Martijn Beekman

De Europese Commissie heeft het ministerie van Financiën informeel gewaarschuwd voor het beperken van de coco-aftrek tot banken. Dat blijkt uit een brief die minister Dijsselbloem vanmiddag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd naar aanleiding van een reconstructie van NRC gisteren. Daarin wordt uitgelegd hoe banken meeschreven aan een wet die ze 350 miljoen euro belastingaftrek geeft op coco-obligaties én hoe Dijsselbloem waarschuwingen voor ongeoorloofde staatssteun vanuit zijn ministerie negeerde.

“Er zijn informele contacten geweest met de Europese Commissie die kritische kanttekeningen heeft geplaatst bij een beperking van de maatregel tot alleen banken”, schrijft Dijsselbloem.

Uit documenten van het ministerie, waarover NRC eerder berichtte, blijkt dat hoge ambtenaren van de minister herhaaldelijk voor het gevaar van staatssteun hebben gewaarschuwd als de aftrek alleen voor banken zou gelden. Ook bij ING - dat namens de banken voor de coco-aftrek lobbyde - leefde die vrees sterk. UvA-hoogleraar en oud-topambtenaar Sweder van Wijnbergen en fiscalisten stelden eerder tegen NRC dat het bij vermoedens van ongeoorloofde staatssteun verplicht is om die voor te leggen aan de Commissie. Van Wijnbergen zei:

“Bij een vermoeden van staatssteun moet je het melden aan de Europese Commissie. Uit deze documenten blijkt dat dit vermoeden er was, Dijsselbloem dat wist en het bewust niet gemeld is.”

Dijsselbloem gaat er in zijn brief niet in op waarom hij ondanks die sterke vermoedens en – zo blijkt nu - een informele waarschuwing van de Commissie, de mogelijke ongeoorloofde staatssteun niet aan de Commissie heeft voorgelegd.

Wel zet hij uiteen waarom hij van oordeel is dat er geen sprake van ongeoorloofde staatssteun is. Zo stelt hij dat banken en verzekeraars zich aan specifieke regelgeving voor kapitaalsbuffers moeten houden en dat de maatregel daarom niet discrimineert tussen bedrijven in vergelijkbare situaties.

‘Consulteren belanghebbende standaard’

De minister gaat ook in op de kritiek dat hele delen van de wettekst letterlijk zijn overgenomen van ING. De bank kreeg in de eerste helft van 2014 meerder conceptteksten van de cocowet te zien die het van commentaar voorzien terugstuurde. Het leeuwendeel daarvan werd door het ministerie letterlijk overgenomen in de uiteindelijke wettekst. Dat ontkent Dijsselbloem niet. Hij schrijft nu dat de tekstvoorstellen “op hun merites” zijn beoordeeld en vervolgens “deels wel en deels niet zijn overgenomen”.

Dat hele passages van de banken in de wet zijn beland vindt hij geen probleem. “Het consulteren van belanghebbenden bij concept wetsvoorstellen is tegenwoordig steeds vaker standaardprocedure”, schrijft hij aan de Kamer. “Dit draagt bij aan de vormgeving en uitvoerbaarheid van de wetgeving.” De minister, of zijn staatssecretaris, blijft volledig verantwoordelijk voor de uiteindelijke wettekst.

Oppositiepartijen in de Tweede Kamer nemen geen genoegen met de uitleg van de minister. GroenLinks en SP handhaven hun wens om Dijsselbloem ook voor een debat naar de Tweede Kamer te halen. Zij blijven de brief van Dijsselbloem onduidelijk en ontoereikend vinden. De twee fracties willen hem ook in een plenair debat ter verantwoording kunnen roepen op zowel het punt van de vermeende staatssteun van de coco-obligaties als op de invloed van de bankenlobby. Gisteren stelde SP-woordvoerder Arnold Merkies het vertrouwen van de minister over zijn opstelling in dit dossier al ter discussie.

Lees ook: het achtergrondverhaal De bank vraagt, de minister draait