Cannabisverbod op de helling in Mexico

Een uitspraak van het Hooggerechtshof geeft legalisering van cannabis in het land meer kans.

Alfredo do Estrella/AFP

Met een uitspraak die cannabis kweken voor eigen gebruik toestaat aan vier mensen, heeft het Mexicaanse Hooggerechtshof gisteren de deur op een kier gezet naar legalisering van marihuana. De uitspraak kan fungeren als een hefboom voor voorstanders van legalisering en heeft daarmee potentieel grote consequenties voor de drugshandel op het Westelijk halfrond.

Voorlopig blijft het kweken van marihuana nog verboden in Mexico. Maar als de Commissie Criminaliteit van het Hooggerechtshof vijf van zulke uitspraken doet, is de regering genoodzaakt de wet aan te passen. Een alternatief is dat het héle Hooggerechtshof voor legalisering stemt. Zo is het homohuwelijk onlangs in Mexico feitelijk gelegaliseerd.

Mexico heeft strenge wetten tegen het kweken en verhandelen van cannabis. Maar wetten noch de al decennia slepende oorlog tegen drugs, hebben verhinderd dat het land bijna bezwijkt onder de drugscriminaliteit. Drugsgerelateerd geweld heeft in vier decennia 80.000 doden en 20.000 verdwijningen veroorzaakt.

Mexico is daarnaast hét doorvoerland voor drugs naar de VS. Maar daar hebben in recente jaren veel staten het kweken van cannabis voor medisch of persoonlijk gebruik gelegaliseerd, waardoor het Mexicaanse verbod is uitgehold. In 2009 legaliseerde Mexico daarom al het bezit van 5 gram marihuana voor persoonlijk gebruik. De Mexicaanse productie is ingezakt doordat de VS nu zelf produceren. Experts verwachten daarom niet dat een eventuele Mexicaanse legalisering een groot effect zal hebben op het geweld door de kartels. De handel in heroïne en chemicaliën voor crystal meth telt zwaarder.

Maar als Latijns Amerika’s voornaamste drugsproducent cannabis legaliseert, zou dat een kentering betekenen in nu vier decennia oude Oorlog tegen Drugs die grote aantallen slachtoffers heeft geëist en hele samenlevingen heeft ontwricht.

„We vermoorden onszelf om de productie te stoppen van iets dat we naar de VS uitvoeren, waar het legaal is,” zei een van de vier eisers in de zaak, Armando Santacruz, tegen The New York Times. De vier proberen legalisering af te dwingen uit naam van twee ngo’s. Net als bij het homohuwelijk deden zij een beroep op een grondwetsartikel dat de vrije ontwikkeling van het individu garandeert. De zaak kwam bij het Hooggerechtshof terecht, waar de rechters in de criminaliteitscommissie met vier tegen vijf individuele vrijheid boven de te verwachten gezondheidsschade stelden.

President Enrique Peña Nieto nam gisteren meteen afstand van de uitspraak. Een woordvoerder benadrukte dat kweek en handel van cannabis strikt verboden blijven voor alle andere Mexicanen. De president schreef op zijn Twitteraccount: „Dit opent het debat over de beste manier om drugsconsumptie te verhinderen.”

In Latijns-Amerika gaan allengs meer stemmen op softdrugs te legaliseren. Uruguay deed dat al in 2013. Het Hooggerechtshof van Brazilië debatteerde onlangs over het vraagstuk. Het conservatieve Chili kweekt cannabis voor medisch gebruik.

Toch blijven Mexicanen overwegend tegen de legalisering van cannabis. Slechts 20 procent van hen is vóór.

Correcties en aanvullingen

Mexico

In Cannabisverbod op de helling in Mexico(5/11, p. 12) stond dat drugsgerelateerd geweld in vier decennia 80.000 doden en 20.000 verdwijningen heeft veroorzaakt. Dit moet zijn: tussen 2007 en 2014.

Ook stond er dat de commissie Criminaliteit van het Hooggerechtshof ‘met vier tegen vijf’ individuele vrijheid boven de te verwachten gezondheidsschade hadden gesteld. Bedoeld werd dat vier van de vijf leden hiervoor stemden.