Alders waagt zich niet aan beloftes over veilige huizen

Wat moet er de komende vijf jaar gebeuren in Groningen? Coördinator Hans Alders omzeilt cijfers en deadlines.

De belangrijkste les leerde Hans Alders van de minister zelf. Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) beloofde dit jaar drieduizend onveilige huizen in Groningen te verstevigen tegen aardbevingen. Maar deze week moest de bewindsman toegeven dat hij die belofte niet kan waarmaken. Als Nationaal Coördinator Groningen noemt Hans Alders daarom geen getallen: „Er is nog helemaal niks versterkt.”

Hans Alders presenteerde gisteren zijn conceptplan voor de versterking van het door gasbevingen getroffen Groningen. Dat deed de ‘buitenboordmotor van het kabinet’ in een gelikte Alders Show met dito powerpointpresentatie. ’s Morgens sprak hij bestuurders en maatschappelijke organisaties, ’s middags lichtte hij de pers in, ’s avonds deed hij zijn verhaal aan 500 gedupeerde Groningers in Loppersum. Het werd één spraakwaterval. Tijd om de 274 pagina’s plannen te lezen was er niet.

Getallen, cijfers en deadlines vermeed Alders zorgvuldig. Bijvoorbeeld over de maximale kracht van de aardbevingen, het aantal onveilige huizen, de termijnen en de bedragen die voor versterking nodig zijn. Daarover bestaan nog te veel onzekerheden, zei hij. Bovendien leidt zo’n benadering tot „een militaire operatie die natuurlijk vastloopt als je nooit bij de gedupeerde aanbelt”.

Dat gaat de Nationaal Coördinator Groningen „radicaal anders doen”. Bij de versterking van huizen staat voortaan „de bewoner centraal”. Dat begint in januari komend jaar, in het meest risicovolle gebied bij Loppersum, ’t Zandt en Appingedam, kwetsbare rijtjeshuizen eerst. Groningers kunnen in een aparte bouwwinkel informatie inwinnen over de staat van hun woning. Speciale ‘bewonerbegeleiders’ voeren aansluitend keukentafelgesprekken bij de mensen thuis. De bewoners zelf hebben het laatste woord. Eenzelfde aanpak is voorzien voor de 1.253 monumenten in het bevingsgebied: „Maatwerk is vereist.”

De eerste reacties waren afwachtend positief. Zo sprak de Groninger Bodem Beweging (GBB) namens de gedupeerde bewoners, over „een eerste stap op weg naar herstel van vertrouwen”. Dat is hard nodig. Decennialang speelde veiligheid geen enkele rol bij de gaswinning, constateerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Tot twee jaar geleden, kort na de klap bij Huizinge, draaide alles om de opbrengsten en werden risico’s genegeerd. GBB-woordvoerder Dick Kleijer: „We kunnen in papier niet veilig wonen, maar de aanpak wekt vertrouwen. Groningers blijven baas in eigen huis.”

Maar tegelijkertijd moet ook de gaskraan verder dicht, benadrukt hij. „Als je dat niet doet, helpt verstevigen niks.” Dat zegt ook Albert Rodenboog, burgemeester van Loppersum. „Ze beginnen hier met versterken. Maar doe dat alsjeblieft in samenhang met minder gaswinning. Terwijl hier de putten stilliggen en het minder vaak beeft, verplaatst de ellende zich naar de randen van het gasveld waar de productie juist is opgevoerd.”

Ook Alders moet erkennen dat alleen het versterken van woningen Groningen niet veiliger maakt. De gaskraan moet verder dicht. Alleen, daarover beslist het kabinet. In december valt een nieuw besluit. En dan is ook duidelijk in hoeverre het kabinet de plannen van de Nationaal Coördinator Groningen overneemt en Alders zijn woorden kan omzetten in daden.