Het aardbevingsgebied in Groningen gaat op de schop

1.650 Groningse huurwoningen, scholen en gebouwen worden versterkt. Hoe? De Nationale Coördinator Groningen Hans Alders presenteert vandaag zijn plan.
De minister van Econonomische Zaken Henk Kamp op huisbezoek in de provincie Groningen bij families die schade hebben door de aardbevingen. Foto: ANP

Het aardbevingsgebied in Groningen gaat vanaf 1 januari ingrijpend op de schop. 1.650 huurwoningen worden komend jaar versterkt. Zes op de tien scholen moeten worden verstevigd. En ook kwetsbare rijtjeshuizen en gebouwen in het meest risicovolle Loppersum, ’t Zandt, Appingedam en Slochteren worden nog volgend jaar aangepakt.

Dat schrijft Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders vanochtend in zijn eerste versterkingsplan voor het door gasbevingen getroffen Groningen. Schadeherstel, versterking en verduurzaming gaan daarbij hand in hand, staat in het 274 pagina’s tellende ‘concept Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen 2016-2020’. Alders: „Groningen staat daarmee voor een enorme klus, een opgave waar geen enkele andere regio in het land ooit eerder voor stond.”

Concept MJP Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen Def

Te veel onzekerheden

Eerdere onderzoeken becijferden dat er 30.000 tot 152.000 huizen in Groningen niet veilig zijn en versterkt moeten worden. Maar Alders waagt zich niet aan een optelsom. Daarvoor zijn nog te veel onzekerheden. Samen met elk van de twaalf aardbevingsgemeenten maakt hij een ‘integraal gebiedplan’. Dorp voor dorp, wijk voor wijk, straat voor straat, huis voor huis.

De bewoner staat centraal, schrijft hij, niet het getal. Zeventig procent van de woningen in het Groningse aardbevingsgebied is particulier bezit. „Als vastgesteld is dat er versterkt moet worden, kan dat pas als er overeenstemming is met de eigenaar of bewoner.” Eenzelfde aanpak voorziet hij voor de 1.253 monumenten in het Groningse aardbevingsgebied: „Daarvoor is maatwerk vereist.”

Opvallend in Alders’ versterkingsplan is dat de Nationaal Coördinator Groningen vanaf 1 januari zelf de complexe aardbevingsschade gaat afhandelen. Nu is die afwikkeling nog in handen van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), het gaswinningsbedrijf dat de aardbevingen veroorzaakt. Nog 56 ‘complexe schadegevallen’ moeten worden opgelost, wil minister Kamp (Economische Zaken, VVD) zijn belofte aan de Tweede Kamer nakomen dat die nog dit jaar allemaal worden afgehandeld.

De arbiter

Ook komt er een kosteloze geschillenregeling. Dat betekent dat een eigenaar een onafhankelijke arbiter kan inroepen als hij niet tevreden is over het aanbod. De arbiter komt dan als rijdende rechter langs bij de schademelder en doet uitspraak. Die uitspraak is bindend voor de NAM en voorkomt dat schademeldingen niet worden afgehandeld. Tegelijkertijd houdt de bewoner het recht om de gang naar de rechter te maken. Sinds de aardbeving in Huizinge augustus 2012 kreeg de NAM 53.710 schademeldingen.

In zijn plan laat Alders zich niet uit over de kosten. De NAM is aansprakelijk voor de schade. In 2014 is een akkoord gesloten tussen NAM, kabinet en Groningen dat er 1,2 miljard euro beschikbaar komt voor ondermeer schadeherstel(250 miljoen), versterking van infrastructuur (100 miljoen) en huizen en gebouwen (500 miljoen) en voor economische maatregelen (65 miljoen).

PvdA-kopstuk Hans Alders werd dit voorjaar door het kabinet benoemd als Nationaal Coördinator Groningen. Hij staat aan het hoofd van een overheidsdienst met kantoren in Den Haag en Groningen en 100 man personeel. Vanwege de aardbevingen door gaswinning moeten in Groningen duizenden woningen, scholen, verzorgingshuizen, monumenten en andere gebouwen worden versterkt. Nu staat die operatie nog onder regie van de NAM, een joint venture van Shell en ExxonMobil.

Lees het verhaal van een gedupeerde: De Groningers lopen gevaar en ons land wordt vernield