20 jaar na dato zijn samenzweringstheorieën over moord op Rabin springlevend

5 oktober 1995; Rabin verdedigt tijdens een heftig debat in het Israëlisch parlement de Oslo-akkoorden in. Foto Jim Hollander/EPA

Yitzhak Rabin is niet vermoord door de joodse rechtenstudent Yigal Amir, maar door de Israëlische geheime dienst. 20 jaar na dato blijven samenzweringstheorieën de ronde doen. This American Life wijdde er een podcast aan.

De kogel kwam van achteren. Nee van voren. De discussie tussen conspiracy theory-aanhangers is niet alleen of de kogel van ideologisch links of rechts kwam, maar ook of Rabin letterlijk van voor of achter is neergeschoten op 4 november 1995.

In een amateurvideo, is te zien dat Rabin van achteren werd beschoten door Amir. Maar in het t-shirt van Rabin is aan de voorkant een rond gat gevonden, en Rabin zou ook een wond hebben gehad op zijn borstkas.

Het is een van de onopgeloste losse eindjes rond de moord, die afgelopen decennia tot vele samenzweringstheorieën (wiki) leidde. Ruim een derde van de Israëliërs zou betwijfelen of Amir de dader is. De meest gangbare theorie is dat Sjabak, de Israëlische veiligheidsdienst, Rabin zou hebben vermoord en/of de moord niet zou hebben verhinderd, vertelt NRC-correspondent vanuit Israël, Derk Walters:

“De moord op Rabin is enigszins vergelijkbaar met de moord op Kennedy en de dood van Arafat; er blijven vragen rijzen. Ook al heeft Amir bekend en is hij veroordeeld tot levenslang. Recent was er grote ophef toen een film uitkwam over Amir. Het onderwerp leeft hier nog steeds.”

Rabins dood veroorzaakte een trauma bij links dat nog voortduurt:

“Links is al lang niet meer van grote politieke betekenis. Rabin was de laatste die links aan een meerderheid wist te helpen. Mensen voelen dat er iets van hen afgenomen is. Een andere theorie is dat rechts erachter zat. Netanyahu trok in de periode voor de moord fel van leer tegen Rabin. Dat hij vervolgens de verkiezingen won waarna het vredesproces instortte, maakt hem in de ogen van links verdacht.”

Nog een andere samenzweringstheorie is dat Rabin zelf zijn dood zou hebben geënsceneerd om meer steun te krijgen voor het uitvoeren van de Oslo-akkoorden. This American Life onderzoekt een paar theorieën en interviewt de medeplichtige broer van Amir, de inspecteur die hem verhoorde en Rabins chauffeur. En ook het gat in het T-shirt wordt onderzocht: