Onredelijk snel draaide de bank de kredietkraan dicht

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Deze week: krediet intrekken, mag dat zomaar?

Al acht jaar bankierde het ingenieursbureau Advistaal bij Rabobank en al vier jaar bestond er een kredietrelatie. De ingenieurs spraken met de bank ooit een buffer van drie ton af en dat ging jaren goed. De bank had voldoende zekerheden, onder meer via een onderpand op de uitstaande rekeningen. En de directeur stond persoonlijk garant, voor een halve ton.

Toch zegt Rabobank in 2011 de kredietafspraak met Advistaal op, en wel zonder waarschuwing. De ingenieurs zijn boos en verbaasd. Op de rekening-courant staat het bureau nota bene 40.000 euro in de plus. En op dat moment gebruikt het bedrijf de kredietlijn niet eens. Het is door de bankmanager evenmin verwezen naar de afdeling ‘bijzonder beheer’, de ziekenboeg voor klanten in problemen.

Niet dat er geen problemen zijn. De crisis houdt huis in de bouw; de omzet halveert tussen 2008 en 2011. Een winst van circa 230.000 in 2008 is omgeslagen in een verlies van ongeveer 162.000 euro. Voor een deel van het personeel is deeltijd-WW aangevraagd. Het gaat slecht, dat is helder.

Het onverhoeds opzeggen van het krediet zet de zaak echter op scherp. Advistaal vindt zo snel geen nieuwe financiersen gaat failliet. De curator constateert dat de bank er, dankzij de zekerheden, zonder enig verlies uitkomt. Maar andere crediteuren gaan voor ruim een half miljoen het schip in. De curator vindt dat de bank het faillissement heeft uitgelokt, zo andere debiteuren heeft benadeeld en onzorgvuldig handelde jegens het bureau.

De rechter in Den Haag is het daarmee eens. Het prompt opzeggen van de kredietlijn was onredelijk en onbillijk. De bank had tijdig moeten waarschuwen. De bank liep een risico, maar dat was niet zo acuut dat het allemaal zo snel moest gaan. Buitenproportioneel dus. Maar dit betekent niet dat de rechter ook vindt dat het faillissement Rabobank direct valt te verwijten. Als zij het krediet met een redelijk geachte termijn van drie maanden had opgezegd, was Advistaal mogelijk ook failliet gegaan. Daarover wil de rechtbank voorlichting van deskundigen. De bank en het bureau worden uitgenodigd voor een ‘comparitie’, in december. Maar de curator van Advistaal won de eerste slag.