Dit zijn de drukste fietspaden van Nederland

Door een fietsapp weten we eindelijk hoe fietsers de openbare ruimte benutten. En dat is belangrijk voor een goed ‘fietsbeleid’. 

Foto ANP

De Fietsersbond had geen toepasselijker locatie kunnen kiezen om zich te vestigen. Het kantoor in Utrecht staat, zo blijkt nu, op krap een kilometer van het drukst bereden fietspad van Nederland: het Smakkelaarsveld, vlakbij het Centraal Station.

Dit weten we dankzij de Nationale Fietstelweek, een initiatief van de bond. Eind september downloadden zo’n 56.000 Nederlanders een mobiele app waarmee ze een weeklang al hun fietsdata deelden: locatie, snelheden, afstand. Zo moet er eindelijk inzicht komen in hoe fietsers zich in het Nederlandse verkeer gedragen.

NRC filmde de, volgens het onderzoek, drie drukste fietsplekken van Nederland:

 

„De fiets is het ondergeschoven kindje van het verkeersonderzoek”, zegt Hugo van der Steenhoven (61), scheidend directeur van de Fietsersbond, in datzelfde kantoor. „Er zijn 14 miljoen fietsen in Nederland, maar we weten schokkend weinig van hoe ze gebruikt worden. Als in het buitenland meer onderzoek wordt gedaan naar fietsers dan hier, weet je dat er iets moet veranderen.” In januari worden alle resultaten van de week gepubliceerd op een openbaar toegankelijk, onlineplatform. Maar voor NRC geeft Van der Steenhoven graag een voorproefje.

Hoe fietst Nederland? De data bewijzen grotendeels wat je misschien al vermoedde: ja, we fietsen een stuk harder als het regent. In Drenthe fietsen ze verder (en sneller) dan in, zeg, de Randstad. Het weekend is voor lange ritten. En oké, in de stad sta je vaker stil dan daarbuiten.

Belangrijker is de schat aan de routes die is verzameld, zo’n 2 miljoen afgelegde kilometers: die geeft inzicht in hoe fietsers zich bewegen door de publieke ruimte. Die informatie moet worden gebruikt om het fietsklimaat in Nederland te verbeteren. Waar zitten de bottlenecks? Waar kan het veiliger? Welke straat kan beter ‘uitgezonderd fietsers’ worden om een efficiëntere doorloop te krijgen? Waar móet echt een fietspad bij komen, of juist weg?

Fietsonderzoek

Nooit eerder waren hier harde data over. De reden: het is voor commerciële partijen minder interessant, zegt Willem Scheper, die namens onderzoeksbureau Keypoint de data verwerkt. „Automobilisten betalen voor navigatie, file-informatie, ze tanken. Er is een markt voor. Het OV heeft weer financieel belang bij een efficiënte dienstregeling. Maar fietsers...?” Een fiets, zegt hij, koop je eenmalig, en daarna geef je er in principe nog maar weinig aan uit. „Terwijl inzicht in het fietsverkeer minstens zo belangrijk is voor een goed functionerend weggenet.”

Het is tijd, zegt Hugo van der Steenhoven, dat we eens serieus gaan denken over fietsonderzoek – en daarmee fietsbeleid. Hij wijst naar buiten, richting de opengebroken Utrechtse Catharijnesingel. „Precies vijftig jaar geleden werd de singel hier verwoest. Toen was de gedachte dat de fiets toch een beetje een uitstervend vervoersmiddel was, de auto zou de stad veroveren – er werd een achtbaansweg neergelegd.” Hij lacht. „Daar zijn we nu hard van terug aan het komen. Nu komen er gewoon weer twee banen, en komt er alle ruimte voor fietsers.”

Vooruit, nog één weetje uit het onderzoek dan. De hoogste snelheid die werd gemeten? 43,2 kilometer per uur. Maar dat was op een ligfiets en dus, eerlijk is eerlijk, een beetje valsspelen.