Zij moeten het écht gaan maken

Bijspijkeren in een achterstandswijk? Sommige scholen mikken dan op achterblijvers. In Den Haag richten ze zich juist op de slimme kinderen. Met de Schilderswijk University.

Leerlingen van de Schilderswijk University krijgen elke zaterdagochtend les. Ze doen veel proefjes en onderzoekjes.

Wat ze later wil worden? „Eerst juf. Want mijn moeder is ook juf”, zegt Inssaf El Ouamari (10 jaar) uit de Haagse Schilderswijk. Wat voor juf? „Overblijfjuf.” Maar van dat idee is ze afgestapt. „Wat ik nu wil worden, weet ik niet precies. Je kunt uit zó veel kiezen, dat wist ik helemaal niet.”

Inssaf zit aan een tafeltje in buurthuis SamSam in de Schilderswijk, met Meryam El Ghamarti (10 jaar). Die weet het wel: architect. Sinds ze naar de TU Delft is geweest, is ze geïnspireerd geraakt. Ze mocht daar van piepschuim huisjes bouwen. „En ik hou van tekenen en ontwerpen.”

De meisjes, van Marokkaans-Nederlandse komaf volgen elke zaterdagochtend lessen op de Schilderwijk University in het gebouw van het buurthuis. Samen met 35 andere allochtone kinderen (14 meisjes, 21 jongens) uit de wijk. Het zijn slimme leerlingen uit groep zes, zeven en acht die door hun basisschool zijn voorgedragen om hier nóg meer te leren.

Dat is anders dan op andere weekendscholen in het land, waar het doel veelal is kinderen uit achterstandswijken bij te spijkeren.

De Schilderswijk University heeft een andere benadering. Die richt zich niet op achterblijvers, maar op voorlopers. „Kinderen die het goed doen, maar sociale vaardigheden, algemene kennis en rolmodellen missen om het écht te maken in het leven”, zegt Jannette Beenhakker, coördinator van de school.

Stoere straattaal

Een kind kan wel intelligent zijn, maar als het zich uitdrukt in stoere straattaal, is dat toch beperkend, legt ze uit. „Bovendien leven de kinderen hier in de buurt in een kleine wereld, waarbij ouders weinig doen aan algemene ontwikkeling. Een bezoekje aan een museum of bibliotheek, even voorlezen ’s avonds of de krant erbij pakken om te laten zien wat er speelt in het land – dat gebeurt bijna niet.”

En dus probeert de school de blik van de kinderen te verruimen. Met educatieve en culturele uitstapjes bijvoorbeeld. Naar het Kinderboekenmuseum en de Ontdekhoek in Rotterdam (een werkplaats waar ze proefjes kunnen doen), maar ook met bezoeken aan universiteiten en hogescholen. Leerlingen zien zo welke studies en beroepen er allemaal zijn, zegt Beenhakker.

Maar ook: hoe ziet zo’n gebouw eruit en wie lopen daar eigenlijk allemaal rond? De excursie naar de TU Delft was een groot succes. „Veel kinderen willen nu architect worden. Ze leren dat juf of automonteur niet het hoogst haalbare hoeft te zijn.”

Veel ouders gaan mee met de excursies. Dat vinden we belangrijk, zegt Beenhakker. „Het is een wereld die ze niet kennen en eng vinden. Vooral voor de meisjes: die moeten alleen gaan studeren en op kamers. Maar de bezoekjes helpen wel. Sterker nog: een moeder is zo geïnspireerd dat ze zelf een opleiding is gaan volgen.”

De Schilderswijk University is onderdeel van Stichting Brede Buurtschool Den Haag. De stichting helpt scholen om samen met welzijnsorganisaties, bibliotheken, kinderopvangcentra en bewonersverenigingen activiteiten te organiseren die de kansen voor kinderen en buurtbewoners vergroten. De gemeente Den Haag steekt jaarlijks 4 ton in de Stichting Brede Buurtscholen en nog eens 40 mille gaat naar de Schilderswijk University.

Onderwijswethouder Ingrid van Engelshoven (D66) is een fervent voorstander van de Brede Scholen. Ze is geïnspireerd door Ramón González, directeur van een Brede Buurtschool in de New Yorkse achterstandsbuurt South Bronx. Vrijwel alle leerlingen op zijn school leven onder de armoedegrens. In interviews vertelt González dat mensen de neiging hebben de lat voor kinderen uit achterstandswijken niet zo hoog te leggen. Dat moet je juist wél doen, zegt hij.

Om de scholieren te enthousiasmeren voor een vervolgopleiding, neemt hij ze mee naar universiteiten en naar Wall Street. Want wie wil er nou niet verder komen in het leven, vraagt hij op de site van de gemeente Den Haag.

Op de Schilderswijk University houden docenten zich ook bezig met de sociale vaardigheden van de kinderen. Iemand laten uitpraten, jezelf netjes voorstellen, niet onderuit gezakt zitten. En samenwerken, of een presentatie houden.

Zelfbeeld

Ook zelfvertrouwen is een belangrijk onderdeel, zegt docent Lieneke Jeninga. De kinderen groeien vaak op in gezinnen met problemen en zien weinig succes om zich heen. „Dat beïnvloedt toch je zelfbeeld.”

Jeninga is gespecialiseerd in onderwijs voor hoogbegaafden en laat de kinderen verschillende manieren van leren zien. „Zo kun je creatief, praktisch en analytisch denken.” Daarvoor laat ze kinderen zelf proefjes en onderzoekjes doen. Vandaag had ze tafels afgeplakt met plakband en konden leerlingen zelf langs de lijnen de tafels opmeten. Of ze laat de kinderen twee aan twee een bekertje vasthouden zonder dat ze hun handen mogen gebruiken. „Tja, hoe doe je dat?”

En, levert het wat op, deze University? Het project bestaat bijna een jaar en de resultaten zijn pas op langer termijn meetbaar, zegt coördinator Beenhakker. „Maar dit is de beste leeftijd om te inspireren.”