Op deze manier dreigt Israël een pariastaat te worden

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt elke week de feiten van de hypes.

De Israëlische premier Netanyahu wil het hele Palestijnse gebied voorlopig blijven controleren.

Wat je er ook verder over kunt zeggen, het is volstrekt duidelijk waar Israël staat. In de VN-Veiligheidsraad werd vorige week gewerkt aan een resolutie om Israël en de Palestijnen via de weg van vertrouwenwekkende maatregelen weer tot onderhandelingen te brengen. Maar Israël liet weten dat het geen trek heeft in bemoeienis van de Veiligheidsraad. Tegelijk zei premier Netanyahu dat „we het hele [Palestijnse] gebied voor de afzienbare toekomst moeten blijven controleren”.

U zou kunnen opperen: misschien heeft dat te maken met al dat Palestijnse geweld van de laatste tijd. Maar de Israëlische ex-ambassadeur Ilan Baruch ziet het eerder als expressie van een denkschool die veiligheid voor Israël alleen ziet in termen van hegemonie en afschrikking. Die heeft nu de overhand, mede, zei hij, omdat schuldgevoel over de Holocaust Europa en Amerika er nog steeds van weerhoudt zich te bemoeien met de Israëlische politiek. Hij vindt het de hoogste tijd dat daar verandering in komt. Want als de bezetting al fysiek houdbaar is, dan alleen met immorele praktijken: segregatie en onderwerping.

Baruch stapte in 2011 op als ambassadeur uit protest tegen het Palestina-beleid. Als het zo doorging, waarschuwde hij, zou Israël een pariastaat worden en komt het bestaansrecht van het land in gevaar. Vier jaar later ziet onderminister van Buitenlandse Zaken Tzipi Hotovely het als haar plicht de wereld te overtuigen dat ‘het land van Israël’ van Israël is. En zie boven. Dus ze hebben niet geluisterd daar in Jeruzalem.

Baruch was vorige week in Nederland op bezoek. Maar stel dat de buitenwereld inderdaad echt druk gaat uitoefenen, zei ik, dan roept Netanyahu dat de Palestijnen haat zaaien en Israël niet accepteren. En dat ze echte nazaten zijn van moefti Husseini van Jeruzalem, die Hitler tot de Holocaust heeft gedreven. En dan binden Europa en de Verenigde Staten wel in.

Er is haatzaaierij van beide kanten, zei Baruch. „Er is intense haatzaaierij tegen Palestijnen in synagoges, en in het parlement en in Netanyahu’s eigen woorden. En zijn tegenstander Abbas is oud en zwak en niet in staat weerwerk te bieden.” Dat kan een tijdje werken. Maar niet lang meer, denkt hij, onder druk van de westerse publieke opinie.

Wat Baruch wil, is níét dat Europa en Amerika Israël en de Palestijnen meteen weer de onderhandelingskamer in drijven, want Israël is almachtig en de Palestijnen zijn onmachtig. Hij wil dat de internationale gemeenschap eerst het uitgangspunt herdefinieert in een resolutie in de Veiligheidsraad. Daarin moet worden vastgelegd wat precies bezet gebied is. En, wat volgens hem heel belangrijk is, moet de staat Palestina worden erkend. „Zodat de Palestijnen de onderhandelingen in gaan op basis van gelijkheid. Niet als PLO, maar als staat. Symboliek is ook heel belangrijk”, zei hij.

En anders? „Ik schreef mijn collega’s in 2011 dat ik niet langer een regering kon dienen die dit soort beleid voert omdat het onhoudbaar is en de legitimiteit van Israël aantast. Dat gebeurt. Tegen 2020 zijn we in een onhoudbare situatie.”