Leiders China, Z-Korea en Japan uit noodzaak weer bijeen

De leiders van China, Zuid-Korea en Japan spraken elkaar voor het eerst in drie jaar. Ze hebben elkaar nodig maar er zijn ook legio conflicten.

De Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye samen met premier Shinzo Abe van Japan en premier Li Keqiang van China in Seoul. Foto Jung Yeon-je / Reuters

Voor het eerst in drie jaar hebben zondag de leiders van de drie buurlanden China, Japan en Zuid-Korea weer gezamenlijk met elkaar gepraat. Het politieke feit dat de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye en de Chinese premier Li Keqiang weer aan een tafel gezien wilden worden met de Japanse premier Shinzo Abe wordt beschouwd als een serieuze verbetering van de verhoudingen in Oost-Azië.

De geschillen, die voortvloeien uit een onverwerkt oorlogsverleden en wederzijdse territoriale claims op zeegebieden werden in het Blauwe Huis, het presidentiële hoofdkwartier in Seoul, niet opgelost. Wel werd afgesproken het in 2012 wegens hoog oplopende politieke spanningen afgebroken reguliere ministeriële overleg in ere te herstellen.

De drie landen willen ook een regionaal vrijhandelsverdrag sluiten, vooral China dringt daarop aan en wil daarbij ook India en de Zuidoost-Aziatische landen betrekken. China werkt aan de creatie van wat mogelijk met 3,4 miljard inwoners de grootste vrijhandelszone ter wereld wordt. Japan neigt er echter toe tot het Amerikaanse TPP-vrijhandelsverdrag toe te treden, waar China buiten wordt gehouden. Maar China en Zuid-Korea hebben eerder dit jaar al een vrijhandelsverdrag gesloten. Japan, dat de groeiende economische betekenis van China niet kan negeren, zoekt daarbij aansluiting.

Over de spanningen tussen China en Japan, en pogingen die op te lossen:

Belang van Japan

Volgens president Park werd gisteren het systeem van samenwerking tussen China, Japan en Zuid-Korea in ere hersteld. Dat neemt niet weg dat ze voor Li wel en voor Abe geen staatsbanket organiseerde. Het zit haar dwars dat Abe in het verleden herhaaldelijk betoogd heeft dat er geen bewijs is dat Japanse soldaten in de Tweede Wereldoorlog honderdduizenden Aziatische vrouwen als seksslavinnen hebben misbruikt.

Over de spanningen tussen Japan en Zuid-Korea:

Park en Li ontmoeten elkaar regelmatig en ook met de Chinese president Xi Jinping heeft zij een allervriendelijkste verstandhouding. Toch ontving ze Abe omdat het ook in Zuid-Korea’s belang is dat Japan meedoet aan vrijhandelsverdragen in de regio.

Abe poogde vandaag in een apart treffen met Park zijn gastvrouw ervan te overtuigen dat het zaak is de rijen te sluiten aan de zijde van de VS om de Zuid-Chinese Zee open te houden voor internationale handel. China claimt die grotendeels als zijn gebied.

Verzoenende toon

Abe, die de afgelopen jaren zowel China als Zuid-Korea tegen zich in het harnas joeg, deed gisteren en vandaag geen concessies omtrent handelsverdragen met beide landen.

Li Keqiang vertelde na afloop dat historische kwesties wel degelijk aan de orde waren geweest tijdens het topoverleg, maar hij gaf geen verdere details.

China slaat al geruime tijd een betrekkelijk verzoenende toon aan als het om Japan gaat. De media en politici onthouden zich althans van al te beschuldigende uitspraken over de Japanse misdaden tegen de mensheid tijdens de bezetting van China tussen 1937 en 1945. Feit is ook dat de bilaterale handel weer groeit, het Chinese toerisme naar Japan bloeit en achter de schermen wordt er alweer volop samengewerkt. Daarbij komt dat de Chinese groei afzwakt en het land voor de modernisering van zijn economie op het gebied van onder meer infrastructuur Japanse technologie nodig heeft.