Recensie

Een voorzichtig walsje werd rockklassieker

1965 was voor Bob Dylan (toen 23) een cruciaal jaar. Het twaalfde deel van The Bootleg Series gaat over dat jaar en het volgende, waarin Dylan misschien wel zijn mooiste albums maakte.

Bob Dylan in 1965 Foto Sony Music

Correctie 31 oktober 2018: Dit artikel verscheen op 2 november 2015 in NRC Handelsblad. Door een technische fout was het nog niet opgenomen in het archief op nrc.nl

1965 was een cruciaal jaar in de muzikale ontwikkeling van Bob Dylan, toen 23 jaar jong. In januari begon hij aan de opname van Bringing It All Back Home, zijn eerste album met elektrische instrumenten die voor een controverse zouden zorgen toen hij zes maanden later met een keiharde rockband verscheen op het Newport Folk festival.

Diezelfde zomer verscheen Highway 61 Revisited met Dylans eerste grote hit ‘Like a Rolling Stone’, in mei 1966 gevolgd door het dubbelalbum Blonde On Blonde. De drie albums die hij binnen veertien maanden opnam gelden onder Dylanfans als zijn beste ooit. Ze documenteren zijn groei van solitair folk- en protestzanger naar de visionaire rockdichter die live met The Hawks (later The Band) werd uitgejoeld omdat hij niet trouw zou zijn gebleven aan zijn folkroots.

De studiosessies uit die veelbewogen periode, waarin Dylan op het scherp van de snede musiceerde, zijn het onderwerp van The Bootleg Series Vol. 12 met oefensessies, demo’s, alternatieve versies, vroege schetsen en nummers die nooit uitgebracht werden. Producers Tom Wilson en Bob Johnson lieten de tape rollen tijdens het creatieve proces dat bij Dylan in belangrijke mate beïnvloed werd door spontane invallen en wisselwerking met de muzikanten.

De muziek op de zes cd’s van de Deluxe Edition was nooit bedoeld om in deze vorm uit te brengen, om nog maar te zwijgen van de 18 cd’s van een peperdure Collector’s Edition die alleen via bobdylan.com te bestellen is en die elke noot, elke zucht en elk valse start bevat die in de studio werd vastgelegd.

Beginnend met een rudimentair ‘Love Minus Zero/No Limit’ en eindigend met een prachtige alternatieve versie van ‘Sad-Eyed Lady of the Lowlands’ geeft de 6-cd-uitgave een spectaculair kijkje in de keuken. Dylan was vaak zoekende naar het juiste tempo en de beste instrumentatie voor zijn songs, met teksten waar tijdens het spelen nog flink aan gesleuteld werd. Vijf versies van ‘Stuck Inside of Mobile’ laten horen hoe een sloom bluesje evolueert tot de pittige countryshuffle van Blonde On Blonde, met muzikanten uit Nashville die net iets soepeler spelen dan de New Yorkse semiprofessionals van eerdere sessies. Nog uitgebreider is de manier waarop ‘Like a Rolling Stone’ op een hele cd wordt ontrafeld in twintig verschillende takes, van een voorzichtig walsje in het begin tot de zelfverzekerde rockklassieker die het werd.

The Cutting Edge laat (ook op een handzame 2-cd-editie) feilloos horen hoe fanatiek Dylan zijn muziek benaderde en wat een belangrijke rol zijn spelplezier daarin had. De bijdragen van gitarist Mike Bloomfield stuwden hem tot grote hoogte en de per ongeluk achter het orgel belande Al Kooper gaf ‘Like a Rolling Stone’ zijn onweerstaanbare swing. Anders ging het bij ‘She’s Your Lover Now’, dat na moeizame sessies met Dylans liveband (de latere The Band-leden) aan de kant werd geschoven.

The Bootleg Series 12 is een fascinerend staaltje van audio vérité uit de vruchtbare periode waarin Bob Dylan voorgoed rockhistorie schreef.

Bob Dylan: The Cutting Edge 1965-1966, Bootleg Series Vol. 12 verschijnt 6 november bij Sony Music.
Bob Dylan treedt vanavond op in Muziekgebouw, Eindhoven en 5, 6 en 7/11 in Carré, Amsterdam.
    • Jan Vollaard