‘Crash Egypte niet door technisch probleem of piloot’

Volgens de luchtvaartmaatschappij is het toestel door externe factoren neergekomen.

Russische experts zijn in Egypte om de rampplek te bestuderen. Foto Khaled Elfiqi / EPA

Het is onmogelijk dat het Russische vliegtuig dat zaterdag is neergestort in Egypte uiteen gevallen is in de lucht door een technisch probleem of een fout van de piloot. Dat zegt de eigenaar, luchtvaartmaatschappij Kogalymavia, volgens Reuters en AP. Kort voor het toestel naar beneden kwam, zou het snel snelheid zijn verloren. Eerdere schade was volledig gerepareerd, dus de oorzaak moet een “fysieke of mechanische actie” van buitenaf geweest zijn, zegt de maatschappij.

Bij een controle van de motoren op 26 oktober zijn geen problemen gevonden en bij de laatste vijf vluchten zijn geen incidenten gemeld, zegt Kogalymavia. En vlak voor de crash is er geen contact geweest tussen de piloten en de grond, zegt de woordvoerder. Een medewerker van de Egyptische luchtvaartautoriteit zei eerder dat de piloot van het toestel kort voordat het contact werd verbroken met de verkeerstoren over technische problemen gesproken heeft. Volgens Kogalymavia klopt dat niet: “vanaf het moment dat de vlucht een tragische wending nam, was de bemanning uitgeschakeld”.

Oorzaak van de crash

Bij de crash kwamen alle 224 inzittenden om het leven. Over de oorzaak wordt sindsdien gespeculeerd. Arabische media en het Franse AFP meldden dat Islamitische Staat het toestel mogelijk uit de lucht geschoten heeft. Een aan IS gelieerde Egyptische groep beweert het toestel neergehaald te hebben als wraak voor de Russische luchtaanvallen in Syrië. De Russische regering zei daar niet in te geloven: “Deze informatie is ongeloofwaardig”, aldus minister Maksim Sokolov van Transport.

De Britse militaire analist Paul Beaver is ervan overtuigd dat IS het vliegtuig niet uit de lucht geschoten kan hebben, laat hij weten aan AP. IS zou niet de beschikking hebben over een raketsysteem waarmee een toestel op 9,5 kilometer hoogte te treffen is. Dergelijke raketten, zoals het Russische Boek-systeem, zijn volgens Beaver te geavanceerd voor de terreurbeweging en “vereisen een stel goed getrainde mensen en een geïntegreerd luchtverdedigingsnetwerk. Je kan niet zomaar aan komen rijden met een voertuig en een raket afvuren.” Bovendien wordt de Sinaï-woestijn waar het toestel neerstortte volgens de analist scherp in de gaten gehouden door veiligheidsdiensten. Een raketsysteem zou zijn opgevallen.

Diverse experts hebben hun twijfels geuit over de veiligheid van het toestel en de veiligheid van de Russische luchtvaartindustrie in het algemeen, schrijft NRC-redacteur Hubert Smeets:

“Mede door de enorme groei die de sector het afgelopen decennium heeft doorgemaakt, is de Russische toeristenbranche ondoorzichtig. De kwaliteit en de frequentie van inspecties laten te wensen over. Door de economische recessie in Rusland lijden veel touroperators sinds anderhalf jaar, voor zover ze niet failliet zijn gegaan, een kwijnend bestaan. Ook dit gebrek aan rentabiliteit leidt tot scherpe concurrentie op de prijs en verminderde kwaliteit. De Russische consument weet dat. Meteen na het ongeluk boven de Sinaï-woestijn regende het annuleringen van burgers die wilden afzien van hun vakantiereis, met name naar Egypte.”

Terreur niet uitgesloten

Een woordvoerder van het Kremlin zegt in antwoord op vragen over de mogelijkheid van een terroristische daad dat nog geen enkele mogelijke oorzaak voor de crash uit te sluiten is. Volgens de Russische minister van Transport verkeren de zwarte dozen van het toestel in goede conditie.

Ook het hoofd van de Amerikaanse veiligheidsdiensten, James Clapper, gaf vandaag aan dat er geen aanwijzingen zijn voor een terroristische aanslag. Toch wilde hij terreur niet uitsluiten. Clapper benadrukte aan verslaggevers van AP dat er wel een behoorlijke aanwezigheid is van IS-strijders op het schiereiland van de Sinaï.