Column

‘21 lopers fraudeerden bij de marathon van Amsterdam’

Dat stond vorige week in een artikel in het AD.

De aanleiding

Dit weekend New York, twee weken ervoor Amsterdam, en de massa lopers groeit: marathons lopen wordt steeds populairder. Maar niet iedereen kan 42.195 meter rennend volbrengen. Volgens het AD zijn er mensen die desondanks toch een eindtijd proberen neer te zetten door stukken van het parcours over te slaan en te zorgen dat ze in elk geval bij de finish komen. Dat deden dit jaar 21 mensen bij de marathon van Amsterdam, schreef het AD. Klopt dat?

Waar is het op gebaseerd?

Marcia Nieuwenhuis, onderzoeksjournaliste bij het AD, kreeg van de racedirecteur van de Amsterdam Marathon een Excel-lijstje met gediskwalificeerde hardlopers, zegt ze aan de telefoon. Op het lijstje staan, volgens Nieuwenhuis, alle hardlopers die minstens 2 van de 16 tijdregistratiematten op het parcours hebben gemist en om die reden uit de uitslag werden gehaald.

En, klopt het?

We krijgen de lijst van Nieuwenhuis doorgestuurd. Daarop staan 21 startnummers (geen namen) van lopers die geen tijd hebben geregistreerd op tenminste 2 punten op het parcours. Allemaal hebben ze wél een finishtijd achter hun nummer.

Tijdregistratie gaat zo: er zit een chip op het startnummer van het bedrijf MYLAPS en er liggen matten op het parcours die een tussentijd meet wanneer er een loper met een chip overheen loopt. Die tijd gaat lopen als een hardloper zo’n zelfde mat bij de start overschrijdt.

Iwan Oprins is met zijn websites inschrijven.nl en uitslagen.nl de belangrijkste registrator van hardloopwedstrijden in Nederland. MYLAPS meet en levert de tijden, hij registreert en publiceert ze. Oprins stuurde de lijst met opvallende tussentijden aan de organisatie marathon en zij plakten op bijbehorende startnummers het label ‘gediskwalificeerd’ en schrapte ze. Dat lijstje kwam weer in handen van het AD, dat er ‘fraudeurs’ van maakte.

Oprins zegt dat er op basis van die lijst niet gesteld kan worden dat er 21 fraudeurs zijn. „Een chip kan niet naar behoren functioneren als je een jasje over het startnummer draagt. Als de tijdregistratie pas halverwege aangaat, kan dat zijn omdat iemand dan pas z’n jasje uitdoet. Wat ook kan is dat iemand zich koelt met een natte spons. Daar kan een chip kapot van gaan.”

Niet waar, zegt MYLAPS-CEO Bas van Rens. „Ons systeem meet meer dan 99,9 procent van alle lopers accuraat, ook onder genoemde omstandigheden. Wij garanderen dat er op 12.000 marathonlopers maximaal 12 tussen kunnen zitten die 1 keer geen tijdregistratie hebben. Maar dat levert nog geen diskwalificatie op.” Dat gebeurt pas bij twee keer, aldus Cees Pronk, racedirecteur in Amsterdam. En de kans dat dat gebeurt? „1 op 1 miljoen.”

Wat er wel voor kan zorgen dat het signaal niet van chip naar mat komt, zegt Van Rens, is een arm die bij het indrukken van een sporthorloge precies voor het startnummer wordt gehouden. Daar komt het signaal niet doorheen. Van Rens: „Maar dan moet de arm precies goed zitten, en zelfs als je dat probeert, is het lastig.”

Maar volgens Pronk zijn de 21 hardlopers ten onrechte als fraudeurs betiteld. „Pas op met die term. Iedere deelnemer heeft zijn eigen verhaal. Sommigen lopen met een kleine blessure een gedeelte mee, anderen halen de marathon niet maar willen wel graag een medaille. Ik vind dat geen fraude.”

Conclusie

Volgens tijdregistrator Iwan Oprins kan er tijdens een marathon wat misgaan met de chips die tussentijden registreren. Dat gebeurt zeer zelden, zegt de marktleider in die chips, maar het kan in theorie voorkomen. Dat er in Amsterdam 21 marathonlopers waren die opzettelijk afsneden, is aannemelijk maar fraude kan enkel op basis van de tijdregistratie niet met absolute zekerheid worden vastgesteld. Daarom beoordelen we de stelling als ongefundeerd.