Turkse AKP van Erdogan haalt absolute meerderheid

Met meer dan 95 procent van de stemmen geteld heeft AKP 49,38 procent van de stemmen binnengehaald.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan begroet aanhangers na het uitbrengen van zijn stem. Foto Tolga Bozoglu / EPA

Volgens de voorlopige uitslag van de parlementsverkiezingen in Turkije is het de partij van president Erdogan vandaag wél gelukt een absolute meerderheid te behalen. Met 97,5 procent van de stemmen geteld heeft de AKP 49,4 procent van de stemmen binnengehaald. Dat meldt persbureau Reuters.

Dat zou ruim voldoende zijn voor het minimale aantal zetels van 276 in het parlement, nodig voor een absolute meerderheid. Het lijkt erop dat de AKP kan rekenen op 316 van de 550 zetels. De officiële uitslag wordt volgens de kiescommissie over 11 tot 12 dagen verwacht, meldt Reuters. Bij het hoofdkantoor van de AKP in Ankara vieren aanhangers alvast feest.

Update 19.25 uur: Premier Ahmet Davutoglu heeft namens de AKP de verkiezingsoverwinning opgeëist. Dat meldt persbureau AP.

Twitter avatar MarloesdeK Marloes de Koning There is outburst of joy in the HQ of AKP in Ankara. Ppl have gathered in front of the building with flags and shouting Allahu Ekber #Turkey

‘Overwinning voor de democratie’

Premier Davutoglu noemde de uitslag in een korte toespraak “een overwinning voor de democratie en voor ons volk”, meldt Reuters. Later op de avond geeft de regeringsleider naar verwachting een uitgebreidere speech.

De linkse pro-Koerdische HDP, die bij de vorige verkiezingen verrassend de kiesdrempel van 10 procent haalde, komt ook in het parlement: de partij haalde 10,5 procent van de stemmen. Ook de republikeinse CHP (25,4 procent) en de nationalistische MHP (12 procent) haalden genoeg stemmen om in het parlement te komen. Na het binnenkomen van de voorlopige uitslagen veerde de koers van de Turkse lira op.

Tweede stembusgang in halfjaar tijd

De verkiezingen van 7 juni moesten over, omdat de vier partijen die toen in het parlement kwamen, geen coalitie wisten te vormen. Bij die stembusgang leed de AKP een gevoelige nederlaag en raakte de partij voor het eerst in 13 jaar haar absolute meerderheid in het parlement kwijt.

Volgens NRC-correspondent Marloes de Koning was de vraag in Turkije niet zozeer of de AKP alleen kan regeren, maar of de partij genoeg zetels haalt om eigenhandig grondwetswijzigingen door te voeren. Daar lijkt het niet op, aangezien de AKP hier 367 zetels (twee derde van het totaal) voor nodig heeft.

Twitter avatar MarloesdeK Marloes de Koning Question in #Turkey is no longer ‘could #AKP govern alone again?’ but ‘could AKP change the constitution alone’? #Turkeyvotes

Verkiezingen in teken van terreur

Analisten wijden de toegenomen populariteit van de AKP aan de angst die in Turkije heerst voor aanvallen en terreuraanslagen van Islamitische Staat (IS) en de Koerdische PKK. De Koning schreef eerder vandaag:

“Turkije is sinds begin van de zomer in de ban van geweld. Zelfmoordaanslagen door terreurgroep Islamitische Staat eisten ten minste 135 mensen het leven. Bij aanslagen door de Koerdische PKK kwamen meer dan honderd militairen en politiemensen om. Bij de gevechten tussen PKK en de Turkse strijdkrachten zijn aan beide kanten slachtoffers gevallen en burgers omgekomen.

De Koning sprak met de 33-jarige yogalerares Nur Taran, die op de pro-Koerdische HDP stemt. Zij verklaarde het verschil als volgt:

“Het grootste verschil met vorige verkiezingen? Meer dode mensen.”

Tal van problemen

Naast het toegenomen geweld kampt Turkije met een reeks aan problemen. De Koning:

“Het geweld in Turkije en de zorgen over het afglijden van de Turkse democratie hebben hun weerslag op de economie. Investeerders zijn aarzelend. De Turkse lira verliest waarde. De toerismesector had een slechte zomer. De strijd in buurlanden Irak en Syrië bemoeilijkt de handel met het Midden-Oosten. De werkloosheid stijgt en Turkse werknemers klagen over de concurrentie door de enorme aantallen Syrische vluchtelingen die zwart en onder de prijs werken.”

Rellen in Diyarbakir

In totaal mochten meer dan 54 miljoen mensen hun stem uitbrengen in ruim 175.000 stemkantoren. De stembusgang verliep niet overal rustig. In de zuidoostelijk gelegen stad Diyarbakir, waar veel Koerden wonen, gooiden tientallen demonstranten stenen naar de politie. Die zette hierop traangas in.

In Diyarbakir arresteerden de Turkse autoriteiten de afgelopen tijd meerdere vermoedelijke IS-leden. Afgelopen week kwamen bij een zo’n actie tijdens een vuurgevecht twee politieagenten en zeven IS-strijders om het leven. In september opende de Koerdische strijdgroep PKK het vuur op een restaurant in Diyarbakir waar vaak politieagenten komen.