Nederlandse fietsers zijn ongehoorzaam. En terecht?

Wie pakt nou nog de fiets als een helm verplicht is?

Foto Remko de Waal / ANP

Dat Nederlanders op de fiets stug verkeersregels overtreden zou juist een teken kunnen zijn van een goed werkend verkeerssysteem.

Net als veel andere buitenlanders, verbaast Lucas Brailsford zich over de fietscultuur van Nederland, en specifiek van Amsterdam. Nederlanders zijn opmerkelijk ongehoorzaam, viel hem op. Ze fietsen continu door rood, over de stoep, aan de verkeerde kant van de weg, zonder licht, en dan ook nog met iemand achterop. Zonder helm. En geen politie-agent die hen tegenhoudt.

Na twee jaar zelf in Amsterdam te hebben gewoond, stelt hij zich nu de vraag:

Zou de ongehoorzaamheid van fietsers juist een teken kunnen zijn van een succesvol verkeerssysteem?

Brailsford maakte een aantrekkelijk animatiefilmpje over die vraag:

Geen prioriteit van de politie

De politie is inderdaad bijzonder coulant. Recent werd bekend dat het gebrek aan fietsverlichting steeds minder beboet wordt. In 2011 kregen 73.008 fietsers een boete voor rijden zonder licht, in 2014 44.316 fietsers.

Vorig jaar voerden onderzoekers bij 7510 fietsers tussen één en drie uur ‘s nachts een blaastest uit in Groningen en Den Haag: 89 procent had gedronken, 68 procent meer dan toegestaan. Een woordvoerder van politieregio Amsterdam-Amstelland zei daarover in Trouw:

“Wij zijn nu niet van plan meer tijd te steken in het controleren van fietsers op alcoholgebruik. We zijn te druk met ‘high impact crimes’, wij moeten boeven vangen.”

Ook de verkeersregels kiezen de kant van de fietser. Zelfs als een fietser door rood rijdt, is een motorrijtuig in eerste instantie aansprakelijk bij een botsing.

Iets van Nederland leren

Andere grote steden zouden zelfs wat van Amsterdam kunnen leren, volgens Brailsford. Hoewel de meeste grote steden fietsen aanmoedigen, werkt hun ‘strafsysteem’ dat tegen. Een helmverplichting bijvoorbeeld zou stadsbewoners ontmoedigen de fiets te pakken. Bovendien heeft fietsongehoorzaamheid nauwelijks invloed op het verkeer en passen door de flexibele handhaving meer fietsers tegelijkertijd op de weg.

Maar of het veiliger is…

Eerder maakte Brailsford al ‘Why the Dutch ride bikes’: