Het circus van de zorgpolissen

De ziektekostenpolissen gaan steeds meer van elkaar verschillen. Hoe moet je kiezen?

Beeld ZM&F Illustratie ZM&F

De laatste maanden van het jaar komen de kermisklanten van de zorgverzekeraars weer langs. Het hele jaar zie je ze nauwelijks, maar als de dagen weer duidelijk korter worden, barst het marketingbombardement op tv en in de kranten los.

Inzet: de gunst van bijna 17 miljoen Nederlanders die verplicht een ziektekostenpolis moeten afsluiten. Dat gaat om veel geld. Kinderen tot 18 jaar hoeven niets te betalen, maar volwassen zijn al snel 100 euro per persoon per maand kwijt. In de laatste weken van het jaar wordt een markt van 16 miljard euro verdeeld. Vandaar die spotjes.

De vraag is natuurlijk of u zelf aan dat circus meedoet. De tariefverschillen tussen de polissen waren de afgelopen jaren niet bijster groot, wat duidt op een gezonde prijsconcurrentie. Maar wat zegt dat? De polissen beginnen namelijk steeds meer van elkaar te verschillen. Zeven tips wat u moet doen.

1 Doe vooral even niets

Wacht rustig tot 19 november. Dat is de deadline voor zorgverzekeraars om hun maandpremie én de daaraan verbonden voorwaarden bekend te maken. Het is vrij zinloos om vóór die tijd verzekeringspolissen te vergelijken, want wat heb je aan een prijs als de condities niet bekend zijn?

Natuurlijk, u kunt zich al wat verdiepen in de data van reeds bekende premies, zoals die van DSW. Deze verzekeraar uit Schiedam is traditioneel de eerste die zijn premie bekendmaakt, vlak na Prinsjesdag. Allemaal mooi en aardig, maar de voorwaarden van die premie zijn nog niet bekend.

2 Bepaal het type polis

Alle verzekeringspolissen met het ‘basispakket’ zijn hetzelfde qua dekking. Politiek Den Haag bepaalt of mannenbesnijdenis wel of niet in het basispakket zit. De verzekeraar mag daar niet van afwijken. Het is een van de pijlers van ons zorgstelsel: verzekeraars mogen niemand weigeren en leveren een identiek product.

Maar wat verzekeraars wel mogen doen is variëren in de ziekenhuizen die zorg verlenen, de keuzevrijheid die de patiënt daarin heeft en de manier van betalen: schiet de patiënt het bedrag voor of niet?

Bij de naturapolis vergoedt de verzekeraar rechtstreeks de arts die de medische behandeling heeft gegeven. De patiënt heeft geen papieren rompslomp, maar het nadeel is dat hij niet zelf kan kiezen naar welk ziekenhuis hij gaat. Dat kan bij die andere polis wel: de restitutiepolis. Daar moet hij vaak zelf het bedrag voorschieten om het daarna bij zijn verzekeraar te declareren. Van deze twee typen bestaan ook mengvormen.

3 Denk goed na voordat je de budgetpolis kiest

Nieuw aan het firmament is de budgetpolis, een verzekering met een scherp tarief, maar ook aanzienlijk minder keuzevrijheid. Eigenlijk is het een extreme naturapolis die scherp artsen selecteert en goedkoop is. Wie toch naar het ziekenhuis van zijn keuze gaat in plaats van wat de polis voorschrijft, loopt het risico op een zeer beperkte vergoeding van de kosten. De budgetpolis is daarmee ook de meest gevaarlijke polis. De kleine lettertjes zijn van groot belang. In potentie kan je er persoonlijk failliet aan gaan als je met een ‘dure’ ziekte naar een kliniek gaat die niet gedekt wordt in de polis. En die polissen zijn al niet makkelijk om te lezen.

4 Ga zelf de voorwaarden niet lezen

Dat klinkt dubieus, maar is wel zo realistisch. De voorwaarden van polissen zijn de laatste jaren zo uitgedijd dat een zelfstandige analyse te lang duurt. De condities van de basispolis zijn veel te complex en uitgebreid om goed zelf te kunnen doorgronden. De verzekeringsvoorwaarden van CZ telden afgelopen jaar 139 pagina’s. De voorwaarden van de Basis Budget Polis van Zilveren Kruis (Achmea) 80 pagina’s. Beter is het om de analyse van voorwaarden dan maar uit te besteden. Zie tip 5.

5 Winkel in de vergelijkingssites

Het wemelt van de websites die polissen vergelijken. Juist door de complexiteit is dit een heuse industrie geworden. Maar opgepast: al deze adviseurs verdienen aan iedere overstap die zij bewerkstelligen. Vergelijkingssites zijn het belangrijkste verkoopkanaal van zorgverzekeraars geworden. De sites ontvangen commissie van de verzekeraar voor iedere polis die ze verkopen. Ook krijgen ze een vergoeding als je via hun site bij de verzekeraar zelf een polis afsluit. Hoe onafhankelijk zijn die adviseurs als de ene verzekeraar hun meer commissie betaalt dan de andere? Let dus goed op of alle polissen worden vergeleken en niet alleen die waarmee de site een handelscontract heeft.

De Consumentenbond ontvangt bijvoorbeeld 45 euro per overstappende verzekerde. Veel sites ontvangen een hogere vergoeding. Precieze cijfers zijn dikwijls niet bekend. De Consumentenbond is een van de weinige sites die open is over de hoogte van de commissies. Independer, een 100 procent dochter van verzekeraar Achmea, verdient gemiddeld 22 euro per jaar per verzekerde. Poliswijzer van Ben Woldring noemt geen bedragen op zijn site, Zorgkiezer.nl evenmin, maar oprichter Peter Ruys meldt dat het varieert van 20 tot 80 euro.

6 Speel met variabelen

Het kiezen van de polis is geen exacte wetenschap. Speel daarom met variabelen op de sites en ontwikkel zo een gevoel voor wat er uitkomt. Bij de vergelijking van basispolissen is de hamvraag hoe sterk uw voorkeuren voor een bepaalde zorginstelling zijn. Daar variëren de verzekeraars driftig op. Een budgetpolis van Zilveren Kruis in Amsterdam? Dat is goedkoop, maar u kunt maar naar twee ziekenhuizen: OLVG en MC Slotervaart.

7 Bepaal of een aanvullende verzekering werkelijk nodig is

Het moeilijkst te vergelijken zijn de aanvullende polissen. Dat is een echte vrije markt. Alles is te verzekeren, zolang er maar vraag naar is. Dus hier gaat het niet om de medische relevantie van de wichelroedes of aardstralen. De vraag is waarvoor u zich wilt verzekeren. Gezinsplannen of een zwakke rug? Dan ligt het voor de hand om op geboortezorg en fysiotherapie de polissen te vergelijken. En let ook op de dekking. Veel tandartsverzekeringen hebben zich zo uit de markt geprijsd: de eerste paar honderd euro is dan bijvoorbeeld voor eigen rekening en de jaarlijkse vergoeding is gemaximeerd op 500 euro. Dat zijn soms schijnverzekeringen.