Hoorns, steeldrums en avontuur op jazzfestival

Kleinschalig en vol avontuur, dat is het Festival International Jazz dat dit weekend op de Wilhelminapier zijn 15de editie beleeft.

Trompettist Teus Nobel Foto Festival Jazz International

Rotterdam is een jazzstad, altijd al geweest. Dus toen de havenstad vijftien jaar geleden Culturele Hoofdstad van Europa was, mocht een nieuw jazzfestival niet ontbreken. Het werd een blijvertje. Festival Jazz International Rotterdam beleeft dit weekend zijn vijftiende editie. Er zijn grote internationale namen, er is ruimte voor Nederlands talent en vooral voor avontuur.

Het festival is kleinschalig gebleven, drie volle dagen weliswaar, maar verspreid over twee zalen en de foyer van LantarenVenster zodat het publiek geen lastige keuzes hoeft te maken. Dat publiek doet er wel goed aan om niet alleen de oren, maar ook de geest open te houden, want het festival is niet van de gebaande paden.

Volgens directeur Mijke Loeven is het bedoeld voor een publiek dat avontuur wil. ,,Uit de voorgaande edities is gebleken dat we bands programmeren die een paar jaar later bekend worden bij het grote publiek.'' Het gaat om jazz in de breedste zin van het woord. ,,Jazz past bij de havenstad Rotterdam waar plek is voor verschillende culturen. Dat sluit aan op jazz, de muzikanten grijpen terug op de eigen jazzgeschiedenis, maar ze gebruiken ook pop, rock, electronica, ze onderzoeken Arabische muziek en gebruiken technieken van moderne componisten.''

Eén van de muzikanten die volgens Loeven 'op het punt van doorbreken' staat is James Brandon Lewis. De Amerikaanse saxofonist speelt freejazz op een stevige bluesbasis. Elk jaar geeft het festival een jonge Nederlandse musicus een compositieopdracht die prime time wordt geprogrammeerd. Dit jaar is dat saxofonist Jasper van Damme die speciaal een nieuwe band samenstelde.

Vijf highlights

1 Kurt Elling Quintet

Hij kan swingen en scatten zoals de klassieke jazzvocalisten uit de vorige eeuw, maar ook improviseren als een beatdichter. Kurt Elling is een van de meest gewaardeerde jazzzangers van de afgelopen decennia. Dat hij zowel vernieuwer en traditionalist is, blijkt op zijn nieuwste album Passion World, dat hij maakte met het kwintet waarmee hij naar Rotterdam komt. Hij buigt zijn stem naar souljazz voor een cover van U2 en naar bossanova voor Braziliaanse jazz. Te voorspelbaar? Oké, Elling zingt ook een Keltisch zeemanslied en bewerkt Brahms.

2 Mark Turner Quartet

De andere headliner is Mark Turner, niet alleen vanwege de faam van de saxofonist zelf, maar zeker ook dat van zijn kwartet. Daarin blaast bijvoorbeeld Avishai Cohen de trompet. De in Israël geboren trompettist wordt geroemd om zijn durf en vernieuwingsdrang. Turner is daar zelf ook niet vies van. Zijn saxofoon klinkt lyrisch en melodisch en kan uitstapjes maken in freejazz. Turner is zo’n bandleider die in dienst kan spelen van het geluid. Maar goed ook, want het blijft afwachten hoe twee grote namen elkaar verdragen op het podium.

3 Jonathan Scales Fourchestra

Rond deze tijd van het jaar is het druk op de straathoeken van Port of Spain, de hoofdstad van Trinidad & Tobago. Overal hoor je de grote steeldrumbands oefenen voor het carnaval. De Amerikaanse muzikant Jonathan Scales moet dat ook gehoord hebben en hij hoorde bovendien funk in die muziek. Hij raakte verslingerd aan het instrument. Het Fourchestra van Scales brengt het geluid van de grote Caribische drumbands terug naar een jazztrio: drums, bas en ja, steeldrum dus.

4 Get the Blessing

In de jaren negentig maakte de Engelse band Portishead kippenvelopwekkende triphop. De ritmesectie van die fameuze band vormt sinds 2000 de ruggengraat van Get the Blessing. Aangevuld met sax en trompet staat de band voor een mix van jazz met rock en uitdagende dansritmes die doen denken aan de triphop van weleer. De gemeenschappelijke waardering voor freejazz saxofonist Ornette Coleman klinkt door alle nummers. Get the Blessing kan welbewust ontsporen in hun muzikale zoektocht, maar dansbaar blijft het wel.

5 Kapok

Eén van de leukste en verrassendste bandjes die recent uit de rijke vaderlandse jazzscene zijn ontsproten. Het trio doorzoekt verschillende genres, van roots tot funk, maar niet zoals je dat gewend bent van een jazztrio. Eigenlijk zegt de bezetting al genoeg: een bij elkaar gezochte drumkit, een gitaar en een hoorn die we alleen uit de klassieke muziek kennen.