Een wereldster op de vloer, maar daarbuiten nog net geen nobody

Kohei Uchimura (26) is de ster van het mannenturnen. De Japanner kan voor de zesde keer op rij wereldkampioen allround worden. Een record.

Kohei Uchimura hangt in de ringen tijdens de mannen teamfinale van de WK in Glasgow. Foto Andrew Cowie/EPA

Hij is de onbekende held, de turner die een schoenendoos vol medailles heeft gewonnen, vergelijkbaar met de sprinter Usain Bolt. Maar Kohei Uchimura mist de wereldfaam van de Jamaicaanse sprinter. Het is de tragiek van een bescheiden Japanner in een bescheiden sport.

Uchimura mist ook de flair en de uitstraling van Bolt. Hij zal op straat niet snel herkend worden. Kenmerkend was een voorval woensdagavond laat in zijn hotel in Glasgow, nadat de Japanse mannenploeg in een spectaculaire wedstrijd voor het eerst sinds 1978 weer wereldkampioen was geworden.

Geen kok, dus nam hij het mes zelf ter hand

Uchimura moest nog een hapje eten, maar trof een buffet zonder kok aan, de beenham niet gesneden. De vijfvoudige wereldkampioen allround besloot zelf maar het mes ter hand te nemen. Met een brede grijs sneed hij plakken vlees, ook voor zijn teamgenoten. Uchimura had er zichtbaar lol in. Tot de hotelmanager ingreep en hem verbood de kokstaak voort te zetten. Wat dacht hij wel.

Of de strenge dame wel wist wie ze had verjaagd? Geen idee. Ja, een Japanner, dat kon ze zien aan zijn trainingspak. Een beroemde Japanner, zelfs de beste turner van deze tijd? Het zal wel. De manager was niet onder de indruk. Het voorval typeert de de status van Uchimura. Een wereldster op de turnvloer, maar buiten de hal nog net geen nobody.

Hij komt niet neer, hij landt

Maar de turner Uchimura is een absolute grootheid. Hij kan vanavond in Glasgow voor de zesde keer op rij wereldkampioen op de meerkamp worden. Een record dat niet snel zal worden overtroffen. De turngeschiedenis leert dat voor Uchimura vier turners twee allroundtitels hebben gewonnen. Tussendoor werd Uchimura ook nog olympisch kampioen allround in Londen. Om de lijst compleet te maken: de Japanner is ook wereldkampioen op vloer, op brug en met het team.

Uchimura, uit Nagasaki, maar sinds zijn vijftiende woonachtig in Tokio, is als enige turner ter wereld in staat in één wedstrijd op alle toestellen een puntentotaal van 15.000 of meer te scoren. Turnkenner en NOS-televisiecommentator Hans van Zetten kan dan ook maar één woord verzinnen om Uchimura te typeren: „Een perfectionist.”

Uchimura moet van zijn vader, bij wie hij in de turnschool opgroeide, de ideale opleiding hebben genoten, zegt de voormalige bondscoach Van Zetten. „Technisch heeft Uchimura geen zwakke plekken”, is hij een en al bewondering. Zoiets kan alleen als je dat van jongsaf aan is aangeleerd. Je ziet het ook aan de manier waarop hij zijn oefeningen afrondt, op elke toestel op dezelfde manier. Hij komt niet neer, hij landt.”

Ook in eigen land geen ster

Gek genoeg mist Uchimura ook in eigen land de reputatie van grote ster. „Natuurlijk, iedereen in Japan kent hem, maar hij heeft niet zo’n naam als veel honkballers en voetballers”, zegt verslaggeefster Sukhwa Kim van Japans grootste krant The Asahi Shimbun. „Turnen is een kleine sport in Japan. Alleen rond Olympische Spelen krijgt Uchimura veel publiciteit.”

Als turnspecialist van haar krant is Kim (vanzelfsprekend) lovend over Uchimara. Ze kenmerkt hem als een vrolijke, maar rustige sportman. „Hij gebruikt weinig woorden, maar wat hij zegt is altijd raak. Over zijn persoonlijk leven weet Kim niet veel meer dan dat Uchimura is getrouwd en vader van twee jonge dochter is. „Hij praat nooit over zijn privéleven” , verontschuldigt ze zich.

Tsukahara

De journaliste weet wel dat de turnkampioen als junior vanuit Nagasaki naar Tokio is vertrokken om te trainen in de school van Naoya Tsukuhara, zoon van de befaamde Mitsuo Tsukahara. Eind jaren zestig en begin jaren zeventig werd hij vijfvoudig olympisch- en viervoudig wereldkampioen Er werd een sprong naar hem vernoemd.

Na de turnschool van de Nippon Sport Science University, waar Uchimura ook afstudeerde, tekende hij een contract bij de Konami Sports Club in Seitama, waar de turner onder de hoede van trainer Takahiro Mariizumi zijn hoge vaardigheden verder aanscherpte.