Advies aan kabinet: geen stop op ‘killer robots’

Het is onnodig te stoppen met de ontwikkeling van wapensystemen die zelf hun doelen kunnen selecteren, staat in een advies aan het kabinet. De krijgsmacht moet die wapens straks ook kunnen aanschaffen.

Foto Rex Features

Een tijdelijke stop op het ontwikkelen van autonome wapens, ook wel bekend als ‘killer robots’, is onnodig en de Nederlandse krijgsmacht moet dit soort wapens gewoon kunnen aanschaffen. Bij het VN-overleg in Genève hoeft Nederland zich volgende maand dan ook niet hard te maken voor een moratorium op de bouw van dit soort wapens. Dat volgt uit een advies aan de regering dat de Gecombineerde Commissie Autonome Wapensystemen vandaag naar de Tweede Kamer stuurt.

Het kabinet reageert binnen drie maanden op het rapport dat is opgesteld door leden van de Adviesraad Internationale Vraagstukken en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken. Autonome wapens zijn wapensystemen die geheel zelfstandig hun doelen selecteren, zonder dat de mens nog in staat is de aanval te stoppen als het wapen eenmaal is geactiveerd. Daar zijn er al meerdere van en alle militaire grootmachten werken aan nieuwe modellen.

Voorbeelden zijn de Amerikaanse X-47B, een ‘vliegende vleugel’, die in 2020 zijn eerste gevechtsmissies moet uitvoeren. Dat betekent zelf opstijgen en landen en zelf vijandelijke doelen opsporen én vernietigen. Langs de grens met Noord-Korea waken al honderden exemplaren van de Zuid-Koreaanse SGR-A1: een machinegeweer dat indringers volautomatisch kan neerschieten zonder dat er een mens aan te pas komt.

De voorbije jaren voerden ngo’s als Human Rights Watch en PAX, verenigd in de campagne ‘Stop killer robots’, campagne tegen dit soort wapens. Ze vinden dat alleen mensen en niet machines mogen beslissen over leven en dood.

Volgens de adviescommissie behouden mensen wel de controle, omdat de wapensystemen vooraf door mensen worden geprogrammeerd en mensen over hun inzet beslissen. „Deze wapens passen in de ontwikkeling van stenen gooien in de oertijd tot de intercontinentale raketten van nu”, zegt Marcel Urlings, oud-bevelhebber der landstrijdkrachten en voorzitter van de adviescommissie.