Laatste Avondmaal centraal in Leonardo-expo

Na Michelangelo en Rafaël komt in 2018 Leonardo naar Haarlem.

Leonardo da Vinci: portretstudie uit 1503 voor een fresco in Florence.

Teylers Museum in Haarlem organiseert in het najaar van 2018 een tentoonstelling over Leonardo da Vinci (1452-1519). Voor het eerst zullen enige tientallen originele tekeningen van de schilder van de Mona Lisa in Nederland te zien zijn. „Een oude droom komt uit”, zegt directeur Marjan Scharloo.

In 2005 en 2012 organiseerde Teylers Museum al tentoonstellingen over Michelangelo en Rafaël.

„Ja, er ontbrak inderdaad nog één kunstenaar in dat rijtje. De Michelangelo-expositie was met 97.000 bezoekers onze eerste blockbuster. Dat smaakte naar meer. We maakten destijds meteen plannen voor tentoonstellingen over Rafaël en Leonardo. Maar Teylers Museum is een oude dame; als we elk jaar zoveel bezoekers in korte tijd zouden krijgen, slijt het gebouw te veel en zet het de organisatie enorm onder druk. Maar zo eens in de zes, zeven jaar, dat is goed te doen.”

Da Vinci was een homo universalis: architect, uitvinder en wat niet al. Welke Leonardo gaat u tonen?

„We gaan een tentoonstelling maken over zijn gave om menselijke karakters en emoties uit te beelden. Zijn kennis en kunde demonstreerde hij in optima forma bij Het Laatste Avondmaal. Dat fresco gaat een grote rol spelen op de tentoonstelling.”

Maar dat fresco blijft in Milaan.

„We zullen het met digitale middelen levensgroot en heel dichtbij de bezoeker brengen. Hoe? Daar wil ik nog niet te veel over zeggen, maar ik beloof dat het spectaculair wordt. Daaromheen tonen we originele tekeningen met portretstudies van Leonardo. Aan zijn geslaagde typecasting van de apostelen bij Het Laatste Avondmaal en de wijze waarop hij hun verwarring, verbazing, woede en verdriet op de woorden van Jezus verbeeldde, is nog nooit een tentoonstelling gewijd. Door dit originele uitgangspunt konden we veel tekeningen lenen. Nu we er dertig hebben, is het tijd voor een aankondiging.”

Wat gaat u doen tot de opening op 5 oktober 2018?

„Sponsors zoeken en een goede catalogus maken. Met ons hele team zullen we het museum ook moeten voorbereiden op zo’n honderdduizend bezoekers in drie maanden.”

Wat zal deze expositie ons leren?

„We denken dat onze ideeën over mensentypes en emoties vooral gevormd zijn door mensen als Darwin, Lombroso en Freud. Met deze tentoonstelling zullen we een brug slaan naar de Renaissance: Leonardo liep in veel opzichten voorop, ook in zijn manier van kijken.”