Ivorianen zijn het geweld beu

Ivoorkust beloont president Ouattara voor het herstel dat hij bracht. Het land verkoos dit keer stabiliteit boven burgerstrijd.

Ivorianen vieren de overwinning van de zittende president Ouattara, die het vertrouwen van investeerders terugwon. Foto Schalk van Zuydam/AP

Zittend president Alassane Ouattara van Ivoorkust heeft de verkiezingen van zondag met grote overmacht gewonnen. Hij kreeg 83 procent van de stemmen, tegenover 9 procent voor zijn opponent Pascal Affi N’Guessan.

De uitslag toont aan dat het West- Afrikaanse Ivoorkust (ruim 23 miljoen inwoners) heeft gekozen voor stabiliteit, na de burgeroorlog die vijf jaar geleden uitbrak rond de stembusgang. De campagnes en ook de verkiezingsdag verliepen deze keer vreedzaam en zonder frauduleuze ingrepen.

Met zijn zege wordt Ouattara (73) beloond voor het forse herstel dat Ivoorkust de afgelopen jaren heeft ingezet. Vooral dankzij grote buitenlandse investeringen ging de economie na jaren van krimp weer groeien, tot momenteel 9 procent, en kon Ouattara grote infrastructurele projecten opzetten. Het geweldloze verloop van de verkiezingen zal de investeerders extra vertrouwen geven.

Uitblinker in West-Afrika

Ivoorkust blonk in Franstalig West- Afrika traditioneel uit wegens politieke rust en economische vooruitgang, deels het gevolg van de zeer nauwe relatie met het voormalige koloniale moederland. Aan die voorspoed kwam in 1993 een einde met de dood van Félix Houphouët-Boigny, de vader des vaderlands.

Politieke ruzies over macht en nationaliteit – eenderde van de bevolking is immigrant – cumuleerden in twee rondes van burgeroorlog. De positie van de in buurland Burkina Faso geboren Ouattara speelde een grote rol bij deze controverses.

De verkiezingen van 2010 leidden tot bittere strijd in de economische hoofdstad Abidjan, waarbij drieduizend doden vielen. Inwoners konden wekenlang hun huizen niet uit omdat duizenden militiestrijders de bevolking terroriseerden en massaslachtingen uitvoerden. Ouattara’s rivaal Laurent Gbagbo had met de uitslag gesjoemeld en pas na militaire interventie van Franse soldaten gaf hij zijn gestolen presidentschap op.

Hij zit nu gevangen bij het Internationaal Strafhof in Den Haag op beschuldiging van misdaden tegen de menselijkheid.

Het aanzien van Ivoorkust lag na de burgeroorlog aan duigen, tienduizenden kleine Franse en Libanese ondernemers waren gevlucht en de eens talrijke buitenlandse investeerders lieten het afweten.

Technocraat Ouattara bleek de ideale man om het vertrouwen terug te winnen. Hij werkte eerder bij het Internationaal Monetair Fonds en was hoofd van de Bank van West-Afrikaanse Staten. Hij en zijn medewerkers onderhouden goede connecties in de internationale financiële en zakenwereld en met die connecties lokten ze veel buitenlands kapitaal terug naar Ivoorkust. De contacten zorgden ook voor een goed gevulde kas voor Ouattara om campagne te voeren.

Hoewel er na 2011 geen heksenjacht plaatsvond op aanhangers van Gbagbo valt er volgens critici wel het nodige af te dingen op Ouattara’s beleid van verzoening. Bij de rehabilitatie van de duizenden ex-militaire strijders hadden de aanhangers van Ouattara een streepje voor.

Onder aanhangers van Gbagbo heerst wrok dat hun leider de enige is die wordt aangewezen als schuldige van de moordpartijen tijdens de burgerstrijd. Zij weigerden mee te doen aan verkiezingen zolang hun Gbagbo gevangen zit. In pro-Gbagbo-wijken van Abidjan kwamen maar weinig kiezers opdagen. De totale opkomst lag rond de 55 procent. In 2010 was dat nog rond de 80 procent. Het toont dat de vrees voor geweld bij veel Ivorianen nog niet is verdwenen.