Feyenoord glorieert in opgefokte voorstelling in groots theater

Nerveus Feyenoord schakelt Ajax uit. Eigen goal, ver in de blessuretijd, de Kuip explodeert: 1-0.

Feyenoord-aanvaller Dirk Kuijt na de 1-0 tegen Ajax, in de slotminuut, door een eigen doelpunt van Joël Veltman. Foto ANP ProShots

Twee meisjes rijden op hun scooter op de Laan op Zuid, richting de Kuip, verlichte tempel van hoop. „Feeeyyyenoooorrd”, krijsen ze in het wilde weg, niet gehinderd door een helm.

Ajax is in de stad, en dan staat Rotterdam op scherp. Het stadscentrum – in de avonduren doorgaans leeg en stil – veert even na zes uur op. Trams lopen vol, het is dringen op de fietspaden, files op de wegen. De stad krijgt meer schwung, kracht, dynamiek. Een tiental rode lichtkogels hangt boven de Kuip, een uur voor de wedstrijd. Een spookachtig decor.

Binnen hangt een apocalyptische sfeer, opgejaagd met vernietigende vuurwerkknallen en rook tot in de poriën van het stadion. Als de spelers het veld opkomen, hangt er een 40 meter hoog spandoek, de groen-witte Rotterdamse vlag met stadswapen en de tekst ‘Sterker door strijd’. Het grootste spandoek ooit vertoond in Europa, volgens de makers.

Het voelt als een Europees voetbalavondje, zo op een woensdagavond onder de vier machtige lichtmasten. De thuisclub klampt zich – in een seizoen zonder Europees voetbal – vast aan wedstrijden als deze, de derde ronde van het bekertoernooi tegen de rivaal uit Amsterdam.

Even na half tien ’s avonds, de vierde minuut van de blessuretijd loopt, de laatste stuiptrekkingen in de reguliere speeltijd. De verlenging dreigt. Een vrije trap vanaf links door Feyenoord-middenvelder Karim El Ahmadi. Hij draait de bal in, een scrimmage, een goal, de uitbarsting, de beslissing. „We hebben niet kunnen zien wie er scoorde”, zegt stadionspeaker Peter Houtman. „Hoe dan ook, het is 1-0 voor Feyenoord.”

Ajax-aanvoerder Joël Veltman is de schlemiel, hij werkte de bal na een soort judogevecht met Feyenoord-captain Dirk Kuijt in eigen doel. Even later gevolgd door een tweede geluidsexplosie, na het laatste fluitsignaal van arbiter Pol van Boekel. De Kuip piept en kraakt, schuddend onder het kleine volksfeestje ‘op’ Zuid. Dit is pas de tweede zege op Ajax sinds 2006, in 24 onderlinge wedstrijden.

De druk van het publiek werkt soms verlammend bij Feyenoord in grote wedstrijden. De tribunes zijn overvol, het publiek hangt bijna op het veld. Als Ajax komt, maakt een soort vijandelijk oergevoel zich meester van de aanhang. Vuur staat in de ogen. Er klinkt al gejuich bij een succesvolle pass op eigen helft.

Het heeft invloed op het nerveuze Feyenoord, dit is niet de degelijke ploeg van de afgelopen weken. Ze worden vastgezet. Slimmigheidjes en verstand vallen weg onder de adrenaline van de Klassieker. Met domme acties als gevolg. Er wordt te snel ingelopen bij duels, er is geen rust bij balbezit, er wordt geen fatsoenlijke kans gecreëerd in de eerste helft. „Dat was de spanning”, zegt Feyenoord-coach Giovanni van Bronckhorst. Het fundament onder het team verdwijnt door de angstige houding. „De durf was er niet om op te bouwen, om de bal te vragen.”

Ajax doorstaat de eerste helft koeltjes. En dat met een gemankeerd team, zonder vaste basisspelers Jaïro Riedewald, Davy Klaassen, Anwar El Ghazi en doelman Jasper Cillessen (die wel inviel). „Een fantastische eerste helft”, zei coach Frank de Boer. „Het beste wat ik tot nog toe gezien heb, onder deze omstandigheden. Gevolgd door het understatement van de avond: „We hebben onszelf niet beloond, dat kunnen we onszelf kwalijk nemen.”

Een man tot man gevecht in de tweede helft, met alles wat de Klassieker zo furieus maakt. Irritaties, opstootjes, harde tackles. Goed voetbal? Nee, zeker niet. Dit zijn momenteel de twee beste ploegen van Nederland, als je de stand in de eredivisie moet geloven. Maar als je de sfeer wegstreept, is het af en toe een armoedige vertoning. Opgefokte voorstelling in een groots theater.

Een voetbalgevecht, zoals dat hoort bij de Klassieker. Niet goed, wel lekker. „Feyenoord ging tot het toelaatbare wat de scheidsrechter toelaat”, zegt De Boer. „Dat is hun goed recht.” Zijn ploeg speelt zich uit de wedstrijd, weg is de dominantie. „We veroverden wel de bal, maar we gaven hem binnen drie seconden weer terug”, analyseert De Boer, sinds 2010 coach van Ajax, en in die jaren nog nooit winnaar van de KNVB-beker.

Feyenoord raakt verlost van de zenuwen. „In de rust hebben we het recht kunnen zetten, aan de hand van beelden”, zegt Van Bronckhorst. De bal wordt opgeëist, er komt iets van ritme in het spel. En dan, eigenlijk uit het niets, de late verlossing. „Dan voel je wat het betekent, een overwinning op Ajax”, zegt Van Bronckhorst, die zijn debuut beleefde als coach in de Klassieker.

Koppositie

Conclusie: Feyenoord door naar de achtste finales van het bekertoernooi. Over anderhalve week gevolgd door de tweede Klassieker in korte tijd, weer in Rotterdam. Maar dan in de competitie, misschien nog wel belangrijker met het oog op de koppositie in de eredivisie – beide ploegen hebben nu evenveel punten.

De invloed van de bekerslag op de competitiewedstrijd? Moeilijk in te schatten. „Ik las interviews, iedereen dacht dat Feyenoord Ajax de wil zou opleggen”, zegt De Boer. „Maar het was juist andersom. Als we hier volgende week komen, hoeven we niet bang te zijn.” Bij Feyenoord groeit het vertrouwen. Van Bronckhorst: „Dat merkte ik bij de ploeg na de wedstrijd, de spirit, dit is een enorme boost.”

Gisteravond, tegen middernacht. Groepjes Feyenoord-fans dwalen over de Coolsingel, richting het Stadhuisplein waar het terras van Café ’t Fust vol staat met supporters. Het is een bescheiden feestje. Want ze weten: er volgt spoedig een deel twee.