Echo voorspelt het moment van bevallen

Een vaginale echo kan redelijk voorspellen wanneer een zwangere vrouw bevalt.
Met een vaginale echo heeft een zwangere vrouw meer zekerheid over wanneer zij gaat bevallen. Foto Thinkstock

Een echo waarop de sluiting van de baarmoederhals wordt gemeten, is een redelijke voorspeller voor een spoedige, spontane bevalling. Van de hoogzwangere vrouwen bij wie de baarmoederhals over minder dan 1 centimeter lengte is gesloten zullen er 6 van de 7 binnen een week bevallen. Bij een baarmoederhals die nog verder gesloten is neemt die kans op een spoedige bevalling snel af.

Een echo waarop de sluiting van de baarmoederhals wordt gemeten, is daarmee een redelijke voorspeller voor een spoedige, spontane bevalling. Zo’n echo kan vrouwen die meer dan 37 weken zwanger zijn geruststellen en beter voorbereiden op wat wanneer gebeurt. Dat schrijven Italiaanse en Amerikaanse gynaecologen in een woensdag verschenen artikel in het Britse gynaecologietijdschrift BJOG. Het gaat hier niet om de ontsluiting, de opening van de baarmoedermond die de verloskundige meet als de bevalling snel begint of al bezig is. Wat hier wordt gemeten is de lengte waarover de baarmoederhals nog dicht is.

Zo’n voorspellende echo aan het eind van een normaal verlopende zwangerschap is in Nederland erg ongebruikelijk. Om de meting nauwkeurig te kunnen doen moet de echoscopist een echosonde ín de vagina brengen. Eigenlijk wordt zo’n echo in Nederland alleen gedaan als er risico bestaat op een te vroege bevalling, of als een bevalling uitblijft tot na de 40-ste week. Dan kan de gynaecoloog beoordelen of het inleiden van de bevalling met medicijnen succesvol zal zijn.

Vaginale echo

Maar in de Verenigde Staten of Zuid-Europese landen, waar de zwangerschap veel meer gemedicaliseerd en getechnologiseerd is, komt de vaginale echo na de 37-ste zwangerschapsweek in de mode.

De nu verschenen publicatie is de eerste, schrijven de onderzoekers zelf, waarin gegevens van vijf bestaande onderzoeken zijn samengevoegd. Zo’n meta-analyse levert hardere gegevens op.

In Nederland rekent de verloskundige in het begin van de zwangerschap de vermoedelijke bevallingsweek of zelfs -dag uit. Dat is 280 dagen (40 weken) na de eerste dag van de laatste menstruatie en 266 dagen na de vermoedelijke bevruchtingsdag. En de grootte van de foetus bij de eerste echo laat zien of de voorspelling ongeveer juist is. Toch bevalt maar een derde van de zwangeren in die 40-ste week. En maar 1 op de 25 à 30 zwangeren bevalt op de uitgerekende dag. In de 37-ste week (de zwangerschap wordt dan als ‘voldragen’ beschouwd) bevalt 3 procent van de zwangeren spontaan. Het percentage loopt de weken erna op en daalt na de 40-ste week. In de 41-ste week bevalt nog bijna 20 procent spontaan. En aan het eind van de week wordt bij veel zwangeren de bevalling kunstmatig opgewekt.

In die periode na de 37-ste week beoordeelt de verloskundige door te voelen de kans op een spoedige bevalling aan de hand van de positie van het kind in de baarmoeder en de stugheid van de baarmoedermond. De nauwkeurigheid van die voorspelling is nog nooit vergeleken met de exactheid van een vaginale echo, schrijven de onderzoekers. En dat is natuurlijk een nadeel.