Gelijke munt

Er was eens een tijd dat geld werd bedacht, omdat het zo schoon en eerlijk leek. Ongeacht wat je kon of hoe je eruitzag: je centen waren hetzelfde waard. Financiële groei bleek behoorlijk exponentieel en wat de natuur overtreft (‘Je kunt wel je vermogen in één dag verdubbelen, maar niet je lichaamsgewicht’) wordt meestal gezien als een teken van vooruitgang. Maar de vrijheid van geld bleek niet zo’n gezellige vrijheid en de rappe economische groei begon te botsen met een ander vooruitgangsideaal, namelijk rechtvaardigheid.

Binnenkort wordt de ‘Titcoin’ als betaalmiddel geïntroduceerd. Café Ruig in Amsterdam begint ermee. Vrouwen kunnen betalen met een foto van hun borsten. Het wordt omgezet in echt geld en de actie is bedacht om geld in te zamelen voor Pink Ribbon. Borsten voor bier tegen borstkanker.

Laatst in het vliegtuig: nadat ik me door de online booking had geworsteld om zonder extra opties (+€) mee te mogen, werd er vlak voor het opstijgen nog een ‘laatste aanbieding’ omgeroepen. Er waren stoelen vrij in business class. Door het enthousiasme waarmee de steward dit aankondigde, veerde ik al bijna van mijn stoel: een wedstrijdje of loterij! Daar wilde ik wel aan meedoen.

Even zag ik voor me dat ik een kunstje moest doen, bijvoorbeeld een radslag of vlechten met mijn kauwgom. Desnoods iets specifiekers en socialers: een spreekbeurt geven of samen de zonnegroet oefenen.

Maar er werd maar één soort winnaar gezocht: de steward kondigde aan dat de last minute business class slechts honderd euro extra kostte.

Ik vond het zo frappant: het is 2015, zeven jaar nadat de financiële bubbel klapte (hoewel je het falen van de economie volgens mij niet als bubbel moet zien, maar als een verkeerd gelegde weg, alsof het verend materiaal waarvan je een baan voor de korte sprint maakt, uitgesmeerd is over een marathonroute), en nog wordt het niet gênant gevonden om op 70 bij 11 meter tot ongelijkheid op te roepen.

Of de Titcoin werkelijk wordt ingevoerd, is nog niet helemaal duidelijk. Maar zou het niet kunnen dat we voortaan alles met daden of diensten betalen? Dan hopen we niet op een rijke identiteit door persoonlijke producten te kopen, maar voelen we ons vervuld door met persoonlijke munt te betalen. Het kan om nuttige uitwisseling gaan, zoals een liter bloed als betaling bij de huisarts of de boer die aardappels levert en gratis land krijgt, maar je mag bijvoorbeeld ook een acrobatenkunstje voor een sinaasappel ruilen.

Een rondje supermarkt wordt wellicht een wat vermoeiende tour – moet je voor elk product organisch creatief afrekenen? – maar wat geeft dat? Je wordt wakker om uitgeput te raken. Verlichting is zwaar. Geld weegt niets.

Om nieuwe ongelijkheid te voorkomen, moet er natuurlijk wel ook een Ballcoin komen.