Onmiskenbaar Sorrentino

De wereld van Youth is een idioot luxe kuuroord FOTO’s DI GIANNI FIORITO

‘Heb jij al gepist vandaag?’ Een film over twee oude mannen die in een kuuroord in de Zwitserse Alpen verblijven kan niet zonder grap over opspelende prostaatproblemen. De terugkerende vraag over de hoeveelheid druppels is dan ook de running gag die door Youth loopt, de opvolger van Paolo Sorrentino’s Oscar winnende La grande bellezza (2013). Naast plasgrappen gaat het over serieuze zaken, zoals vervagende herinneringen, sterfelijkheid, de kunst en de liefde – met net als in La grande bellezza een hoofdrol voor een jeugdliefde.

De twee mannen zijn al heel lang bevriend en beiden zijn kunstenaar: Fred Ballinger (Michael Caine) is een gepensioneerde componist en dirigent en Mick Boyle (Harvey Keitel) is nog steeds actief als filmmaker. Met wat jonge kompanen is hij druk bezig de laatste hand te leggen aan het scenario voor wat zijn artistieke testament moet worden, Life’s Last Day. Het luxueuze kuuroord waar Sorrentino alles situeert, grijpt terug op Fellini’s meesterwerk Otto e mezzo. De locatie vormt het anker dat de alle kanten uitwaaierende scènes bijeenhoudt.

Youth is schitterend in beeld gebracht en heeft opnieuw die kenmerkende Sorrentino-touch. Er zijn surrealistische terzijdes, zoals de prachtige sequentie waarin Fred in een groene alpenweide een concert geeft met de koeien en hun koebellen. Ook heeft Sorrentino weer veel aandacht voor de absurdistische kanten van het bestaan, hier prachtig belichaamd door een zeer corpulente (fictieve) Maradona met een tatoeage van Karl Marx op zijn rug. Na elke stap moet hij aan de beademing, afkomstig uit de zuurstoffles die een bevallige assistente meedraagt. Hun relatie symboliseert de tweedeling die consequent door Youth verweven zit: verval en ouderdom versus schoonheid en jeugd. Een tegenstelling die Sorrentino met verve onderuithaalt door het gerimpelde lijf van Caine liefdevol in beeld te brengen.

Er valt veel te lachen in Youth, vooral om de sarcastische bijrol van Paul Dano als een acteur die op zoek is naar zijn rol. Maar het kloppende hart van de film wordt gevormd door de relatie tussen Fred en zijn dochter Lena (een sterke Rachel Weisz). Zij is zojuist verlaten door haar echtgenoot. In een sleutelscène verwijt zij haar vader emotionele kilte, waarna hij op twee ontroerende momenten laat zien wel degelijk over veel liefde te beschikken. Een ervan heeft te maken met zijn weigering zijn beroemdste compositie, Simple Songs, te dirigeren op een gala ter ere van koningin Elizabeth. Deze door componist David Lang geschreven liedcyclus speelt een cruciale rol in de ontknoping van de film. Jammer dat de compositie (Simple Song No. 3) zo kitscherig uitvalt en daardoor een teleurstellende anticlimax oplevert van een verder in alle opzichten imponerende film.