Koehandel met reuzenpanda’s

Een staatsbezoek, dat betekent aardigheidjes over en weer om de vriendschap te bezegelen. Zo krijgt China van Nederland een mode-expositie van museum Boijmans te leen: The Future of Fashion Is Now gaat volgende week open in Shanghai en reist door naar Shenzhen. Boijmans schiet daar bij in, maar hoopt zijn netwerk in Azië uit te breiden. Omgekeerd mag Nederland van China 15 jaar lang een koppel reuzenpanda’s tentoonstellen, China’s illustere bedreigde diersoort annex superknuffeldier.

Dat bruikleen is niet gratis: financieel gesteund door zijn vermogende eigenaar draait de ontvangende dierentuin, Ouwehands Dierenpark in Rhenen, op voor het aanzienlijke budget – voor een speciaal te bouwen verblijf, de specifieke verzorging, de Chinese opleiding van de oppassers, een bamboefarm. Plus een miljoen dollar per jaar, uit te betalen aan de Chinese organisatie die waakt over het behoud van de soort.

Panda’s bekijken is heerlijk. Tegenover dat bedrag staat het plezier van velen en daarmee een naar verwachting aanzienlijke stijging van bezoekersaantallen. Panda’s trekken veel publiek, weten ze in alle 17 landen die tot nu toe van China zo’n pandastel in bruikleen kregen. In de Smithsonian’s National Zoo van Washington trekken de vier nakomelingen van deze dieren nog steeds consequent veel publiek. De op 22 augustus geboren welp was wereldnieuws. Hij is verwekt via kunstmatige inseminatie, want panda’s zijn notoir luie minnaars, vooral in gevangenschap. De drukte van de dierentuin bevalt ze niet zo, in het wild lukt de seks beter.

Washington dankt de dieren aan Mao. Hij exploiteerde in 1972 voor het eerst hun magie als politiek instrument bij het staatsbezoek van president Nixon. Want bij alle schattigheid wordt nu licht vergeten dat de reuzenpanda’s steevast worden uitgeleend ter bevordering van handelsbelangen. Ze zijn een beloning in bontjas. Zo kreeg Canada ze in ruil voor de levering van uranium voor de Chinese kerncentrales.

Maar het zijn dieren. Bedreigde dieren waarmee wordt gesold. Er leven er nog geen 2.000 in het wild en slechts 300 in dierentuinen die zich dus maar moeizaam voortplanten. En van dat aantal worden er dus regelmatig beesten versleept. Dat gebeurt ook met andere zeldzame dieren, in het kader van door dierentuinen onderling afgesproken fokprogramma’s. Maar het verschepen van panda’s dient niet hun soort. Het is onderdeel van koehandel, met hun schaarste als kapitaal en hun voortbestaan als voetnoot.

Ouwehands zet in op een pandajong. Moge dat streven bewaarheid worden. Dan is deze actie een echt succes.