Homo mag bloed doneren na jaar onthouding seks

Tot nu toe werden mannen die seks hadden met mannen permanent uitgesloten.

Het permanente uitsluitingsbeleid moest bloedtransfusies veilig houden. Foto Lex van Lieshout / ANP

Mannen die seks gehad hebben met mannen (MSM) worden niet langer uitgesloten van bloeddonatie aan de bloedbank. Het laatste seksuele contact moet dan wel ten minste twaalf maanden geleden zijn, heeft minister Schippers van Volksgezondheid bepaald. Tot nu toe werden homoseksuelen en andere mannen die seks hebben gehad met mannen permanent uitgesloten.

Deze groep mannen mocht sinds de jaren 80 geen bloed doneren om te de verspreiding van bloedoverdraagbare infectieziekten, met name hiv en hepatitis B en C, te voorkomen. Een aanzienlijk deel van de besmette mensen, vorig jaar nog 67 procent, betreft mannen die seks hadden met mannen.

Schippers zegt voor het besluit overleg gevoerd te hebben met een aantal organisaties, waaronder LHBT-rechtenorganisatie COC. COC-voorzitter Tanja Ineke noemt het nieuwe beleid “zeer teleurstellend“:

“Deze aanpassing van het bloeddonatiebeleid heeft enige symbolische waarde, maar is nauwelijks van praktisch belang voor homo- en biseksuele mannen.”

Seksueel actieve mannen mogen ook in de nieuwe regeling geen bloed doneren, benadrukt Ineke. Het nieuwe beleid is volgens het COC nog altijd onnodig discriminerend: “Dit voorstel biedt te weinig en komt te laat”.

Onderzoek naar het beleid

Bloedbank Sanquin Bloedvoorziening en de Universiteit Maastricht hebben onderzoek gedaan naar het uitsluitingsbeleid. Volgens de onderzoekers zijn de tests voor de ziektes weliswaar verbeterd, maar niet honderd procent waterdicht. Hetero’s willen procentueel net zo graag bloed doneren als homo’s, stelden de onderzoekers vast.

Volgens Schippers was het onderzoek van Sanquin en de Universiteit Maastricht, waarin ook het selectiebeleid in het buitenland onder de loep is genomen, de aanleiding om het beleid aan te passen. “Met dit standpunt sluit Nederland aan bij het bestaande beleid in Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk”, is te lezen in de verklaring van het ministerie. Om te bekijken of en hoe de wachttijd verkort kan worden “worden internationale ontwikkelingen en onderzoek gevolgd”.

Argumenten: van permanent naar tijdelijk

Wie bloed wil geven moet eerst formulieren invullen, waarop mannen onder meer naar seksuele contacten met andere mannen wordt gevraagd. Een belangrijk aspect van het onderzoek van Sanquin en de universiteit was het vinden van redenen dat mensen op die formulieren oneerlijk zijn. Een groot gedeelte bleek MSM-contacten te verzwijgen omdat ze eenmalig, zeldzaam en/of in een ver verleden hadden plaatsgevonden. Volgens de onderzoekers kan deze groep alsnog doneren als MSM niet langer leidt tot permanente maar tot tijdelijke uitsluiting. Verder zeggen ze dat “het discriminatiemotief grotendeels weggenomen wordt bij een aanpassing van het donorselectiebeleid.”