Haagse saamhorigheid voor even

Fractieleiders in de Kamer zijn geschrokken van het geweld.

Het was snel gedaan met de ongekende saamhorigheid van alle gekozen fractievoorzitters in de Tweede Kamer. Vanochtend tekenden zij alle elf een oproep om dreigementen, intimidatie en geweld in het debat over vluchtelingen te staken. Enkele uren later riep PVV-leider Geert Wilders op Twitter alweer op tot „verzet tegen bange, laffe neppolitici van VVD tot GL en SP”. De gezamenlijke veroordeling van geweld en bedreigingen leidt er voorlopig niet toe dat de politici zelf hun toon matigen.

De open brief kwam tot stand op initiatief van GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver. Hij is zich „rot geschrokken dat het klimaat aan alle kanten verhardt”, licht hij toe. Alle fractievoorzitters die hij benaderde waren het met hem eens „dat het heel belangrijk is om te laten zien dat je, ook als politiek leiders, keihard met elkaar kan debatteren, maar dat we gezamenlijke waarden en normen hebben over hoe het debat gevoerd wordt”, zegt Klaver.

Dreigementen, intimidatie en geweld spelen zich vooral af in gemeenten waar opvang voor asielzoekers is of dreigt te komen. Inspraakavonden escaleren tot scheldpartijen en spreekkoren. Opvanglocaties zijn belaagd. De burgemeester van Rijssen-Holten is met de dood bedreigd omdat hij vluchtelingen wilde opvangen. Het uitbranden van twee auto’s van de GroenLinks-fractievoorzitter in Wormerland houdt mogelijk verband met de asieldiscussie.

Gisteren bleek dat Geert Wilders niet als enige Kamerlid bedreigd wordt. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra vertelde dat hij een kogelbrief had ontvangen. Hij kreeg die brief kort nadat hij voor versobering van de asielopvang had gepleit. Hij heeft aangifte gedaan.

Klaver heeft „de hoop dat de oproep iets verandert”. Maar de fractievoorzitters blijven het inhoudelijk „ontzettend met elkaar oneens”, zegt hij. „We trekken een grens” bij geweld, bedreiging en intimidatie. „Maar we voeren het debat op het scherp van de snede en ook ik zal mijn toon niet matigen.”