Een powervrouw boordevol verwarrende adviezen

Sophia Amoruso schreef het boek #Girlboss over haar succesvolle kledingmerk Nasty Gal. Dat had ze beter niet kunnen doen.

Er is één probleem met het schrijven van een succesvol zelfhulpboek. Het vereist diepe eerlijkheid: alle gênante geheimen, gedachten en mislukkingen moet je opschrijven. Alleen zo win je het vertrouwen van de lezer, en kun je vervolgens met advies gaan strooien: pas dan wordt het voor waarheid aangenomen. Die eerlijkheid verklaart de populariteit van zulke boeken.

En juist dat heeft de 30-jarige Sophia Amoruso van het boek #Girlboss totaal niet begrepen. Haar boek – een New York Times-bestseller – verscheen vorig jaar al in het Engels, maar is sinds een maand in het Nederlands vertaald. Amoruso is de oprichter van kledingmerk Nasty Gal en schrijft over haar razendsnelle succes: van opstandige puber die aan winkeldiefstal deed tot slimme zakenvrouw met een bedrijf dat 350 werknemers telt en een waarde heeft van 100 miljoen dollar. Dat heeft ze in acht jaar voor elkaar gekregen. Heel knap. En dat je daar dan een boek over wilt schrijven is ook een goed idee: zeker voor de doelgroep waar ze zich op richt – millennials – kunnen zulke succesverhalen een stimulans zijn om zelf ook meer uit het leven te halen. Of, in haar eigen woorden: „Ik heb nooit een rolmodel willen worden, maar er zijn delen van mijn verhaal en de lessen die ik ervan heb geleerd die ik met je wil delen.”

Bizarre tegenstellingen

Ze doet een halfslachtige poging om mee te liften op het succes van het andere boeken die door powervrouwen zijn geschreven, zoals het succesvolle Lean in van Sheryl Sandberg, Not That Kind Of Girl van actrice Lena Dunham, of het zojuist uitgekomen Why Not Me van actrice en producent Mindy Kaling.

Jammer dat ze er dan niks van kan. Het boek grossiert in bizarre tegenstellingen. Schrijft ze de ene keer dat ze haar school niet heeft afgemaakt – daarna zegt ze dat doorzettingsvermogen bij een opleiding wel belangrijk is. Wijdt ze een hoofdstuk aan haar talloze baantjes die ze allemaal binnen een week weer opzegde, schrijft ze even later dat ze respect heeft voor „mensen die bereid zijn hun mouwen op te stropen en aan de slag te gaan, zelfs al is het rotwerk”.

Die verwarrende adviezen versiert ze met dooddoeners, zoals „dat je van de bank af moet komen en dat er dan echt dingen gebeuren”. Of „de enige manier om een revolutie te steunen is er zelf een te beginnen”. Zelfs de filosofie van het boek omschrijft ze in een cliché: „Het ware succes zit in het kennen van je zwakke punten en het uitbuiten van je sterke”. Tja.

Ongeloofwaardig

Toch is ze heus wel in staat tot het geven van die adviezen. Dat merk je in het hoofdstuk over solliciteren. Daar lees je voor het eerst iets over haar methode van werken. Bijster origineel zijn haar tips niet – zorg dat er geen spelfouten in je sollicitatiebrief staan, slaap niet met je baas, ga niet over de chat om loonsverhoging vragen. Maar het maakt het in ieder geval concreet: hier heb je als 18-jarige nog wat aan.

En dan verpest ze die adviezen door opeens weer een bizarre alinea in te voegen: ‘Als je een meisje bent dat denkt dat ze carrière kan maken met haar leuke uiterlijk, ga dan maar ergens anders solliciteren. Wij hebben al honderden leuke meisjes bij Nasty Gal.’ Ehm, oké. Genoteerd. De vertaling is ook storend, of iemand moet echt hebben gedacht dat ’m van jetje geven’ een zin is die daadwerkelijk nog gebruikt wordt.

Maar het storendst in een boek over #girlbosses is nog wel dat ze net doet alsof het haar is komen aanwaaien. Alhoewel ze schrijft dat je voor succes keihard moet werken, snapt ze ondertussen zelf ook niet zo goed hoe het nou zo bij haar is gekomen. Ze vindt haar succes „schokkend”, heeft geen idee van financiën, en doet maar wat op gevoel.

Dat is verschrikkelijk saai om te lezen, en bovendien ongeloofwaardig. Als je je geheimen niet wilt vertellen, schrijf dan ook geen boek.

De enige reden dat dit boek een NYT-bestseller zal zijn geworden, is omdat er gigantisch veel fans rondlopen in de kleding van Nasty Gal. Arme meisjes. Je gunt ze een veel beter boek, en een veel eerlijker rolmodel.