Catalaans parlement vóór afscheiding Spanje

Separatisten zetten hun strijd in versneld tempo voort; Spaanse premier Mariano Rajoy spreekt van een ‘provocatie wetsovertreders’

Regiopresident Artur Mas met parlementslid Carme Forcadell. Foto ANDREU DALMAU/EPA

De Catalaanse separatisten zetten hun strijd om een onafhankelijke staat in volle vaart voort. Nog voordat een nieuwe regioregering is gevormd, zet de alliantie Junts pel Sí (Samen voor Ja) samen met de radicaal linkse CUP een nieuwe stap met een resolutie waarin staat dat „de legitimiteit van Spanje niet meer zal worden erkend”.

Een meerderheid in het parlement van Catalonië staat achter dit initiatief waarover volgende week wordt gestemd. Regiopresident Artur Mas heeft eerder gezegd dat er zo’n achttien maanden nodig zijn voor een onafhankelijk Catalonië.

De Spaanse premier Mariano Rajoy keurde gisteren na overleg met nationale oppositieleiders het voornemen van de Catalanen in een verklaring op de nationale televisie scherp af. „Een provocatie van wetsovertreders”, zo stelde hij. Rajoy zei alle politieke middelen te zullen inzetten om een afscheiding van Catalonië te voorkomen. „Ik garandeer dat geen enkele van hun doelen bereikt zal worden”, aldus de premier van Spanje. Rajoy liep niet op mogelijke maatregelen vooruit. Hij zou het parlement ter zijde kunnen schuiven als de grondwet wordt overtreden.

Precies een maand na de regioverkiezingen van 27 september hebben de Catalaanse separatisten een vlucht naar voren gemaakt. Terwijl de onderhandelingen over een nieuwe regering en een daarbij aan te wijzen regiopresident heel moeizaam verlopen, schermen Junts pel Sí en CUP met een „mandaat van de kiezers” op weg naar een Catalaanse republiek. Beide partijen beschikken samen met 72 van de 135 zetels over een meerderheid. Maar ze hebben geen meerderheid van het aantal uitgebrachte stemmen. Dat komt doordat de stemming volgens het districtenstelsel is gehouden. Stemmen uit dorpen wegen relatief zwaarder dan die uit steden.

De verkiezingen in Catalonië golden als verkapte volksstemming over onafhankelijkheid, nadat het Spaanse hooggerechtshof vorig jaar een referendum verboden had. De 7,5 miljoen Catalanen – van wie er 2,5 miljoen oorspronkelijk niet uit Catalonië komen – zijn nu verdeelder dan ooit. Het kwam Carme Forcadell maandag op kritiek te staan toen ze haar eerste toespraak als nieuwe voorzitter van het Catalaanse parlement eindigde met de kreet: ‘Leve de Catalaanse Republiek’. Partijen die tegen afscheiding zijn vinden dat ze daarmee namens een minderheid van de Catalanen sprak.

De Spaanse premier Rajoy liet sinds zijn aanstelling in 2011 weten niets te voelen voor een aparte benadering van Catalonië. Sterker: hij wilde het staatsbestel hercentraliseren. Daarmee verdiende hij steun van de conservatieve achterban in de rest van Spanje. Die lijn zet de Spaanse premier vooralsnog voort. Op 20 december zijn er nationale verkiezingen in Spanje.