Pieterman

Dat de Rotterdamse markt voor natuurhistorische verrassingen kan zorgen, bleek uit een vondst van Dirk Langstraat. Medio september kocht hij bij de kraam van vishandel Hollemans een pijlinktvis (Loligo vulgaris). De oud-voorzitter van het Productschap Vis koopt ze er al jaren. Het zijn bijvangsten uit de Noordzee, en niet te versmaden. Met de versgebakken inktvisringen in het vooruitzicht, maakte hij het weekdier thuis schoon. Toen kwam de verrassing: een complete kleine pieterman (Echiichthys vipera), ruim tien centimeter van kop tot staart. Het visje zat stevig verankerd in de mantelholte.

De vraag rees of de pieterman door de inktvis was opgegeten. Specialisten van Visserijnieuws (9 oktober) concludeerden van niet. De mantelholte is geen onderdeel van het spijsverteringskanaal en heeft als waterjet-aandrijfmechanisme een open verbinding met zee. Het visje moet in het net in het binnenste van de pijlinktvis gefloept zijn. De doorwrochte publicatie The Digestive Mechanism of the European Squids was er in 1950 al duidelijk over: eerst wordt de kop afgebeten, daarna vermalen de kaken de rest van de prooi.

Dirk Langstraat deed mij een groot plezier. Hij viste de pieterman uit de vuilnisbak en schonk hem aan het Natuurhistorisch Museum.