‘Iedere week schiet een Amerikaanse peuter iemand neer’

Dat stond in de Britse krant The Telegraph.

De aanleiding

Gun violence, vuurwapengeweld. Het is een thema dat geregeld opduikt in de Amerikaanse media. Zo ook dit jaar. In de race om de Democratische kandidatuur voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen wees Hillary Clinton haar Democratische tegenstander Bernie Sanders er twee weken geleden op dat hij niet kritisch genoeg is jegens de wapenlobby. „Iedere dag verliezen we negentig mensen door vuurwapengeweld”, zei ze. „Het is tijd dat het hele land opstaat tegen de NRA.” De National Rifle Association is de invloedrijke wapenlobbyorganisatie, die er alles aan doet om te voorkomen dat de Amerikaanse regering wapenwetten aanscherpt.

Een dag na het debat maakte de Britse krant The Telegraph de uitspraak van Clinton nog wat urgenter door het volgende bericht te plaatsen: ‘Amerikaanse peuters schieten één keer per week per ongeluk iemand neer.’ Klopt dat ook?

Waar is het op gebaseerd?

Het is dit jaar al 43 keer voorgekomen dat een kind onder de drie iemand neerschoot, staat in het stuk. Twee weken geleden was het week 42, dus dat getal kan kloppen. Maar waar is het op gebaseerd? In het verhaal van The Telegraph wordt verwezen naar een onderzoek van The Washington Post. Die krant zou een overzicht hebben gemaakt van alle schietincidenten door peuters die in de media zijn besproken.

In augustus vond een kind van nog geen twee jaar oud een pistool in het huis van zijn oma en schoot ermee op zichzelf, per ongeluk. Even later was hij dood. En twee weken geleden vond een peuter van twee jaar uit Rock Hill in de staat South Carolina een pistool in de auto van zijn oma en schoot haar daarmee neer. Zij overleefde het incident.

De 43 incidenten van dit jaar die worden genoemd in de nieuwsanalyse in The Washington Post vonden plaats in 24 staten. In Missouri vonden de meeste ongelukken plaats. In sommige staten waar het wapenbeleid strenger is, zoals Californië, waren het er nul.

In dertien gevallen schoot de peuter zichzelf dood. Tien peuters hebben een ander verwond met een kogel. In twee van de 43 gevallen maakte een peuter een dodelijk slachtoffer.

En, klopt het?

The Washington Post heeft in dit onderzoek alleen naar meldingen gekeken die naar buiten zijn gekomen. Er kunnen dus veel meer gevallen zijn geweest, waarover in de media niet is bericht. Dat schrijft de auteur, journalist Christopher Ingraham, zelf ook in zijn stuk. Vooral ongelukken waarbij geen doden zijn gevallen worden volgens hem niet altijd gemeld in de media.

Exacte cijfers over het aantal schietongelukken door peuters zijn er niet. De kans bestaat dus dat het er nog veel meer zijn. Wat we wel exact weten, dankzij cijfers van de Amerikaanse Centers for Disease Control, is dat er in 2013 33.169 Amerikanen zijn omgekomen door wapengeweld. In 2.465 gevallen waren tieners en kinderen tot de 19 jaar slachtoffer. En om nog iets dichterbij te komen: de Everytown, een ngo die strijdt tegen de wapenlobby, doet onderzoek naar het aantal schietongelukken onder tieners en kinderen. Op basis van het nieuws telden ze dit jaar 212 incidenten waarbij een kind onder de 17 j aar per ongeluk iemand neerschoot.

Conclusie

Iedere week schiet een Amerikaanse peuter per ongeluk iemand neer schreef The Telegraph. De bewering is gebaseerd op een nieuwsanalyse van The Washington Post. Daar blijkt inderdaad uit dat er in 2015 tot dusver 43 ongelukken zijn geweest waarbij een peuter iemand neerschoot. Maar omdat niet alle ongelukken door media worden belicht, zouden het er nog meer kunnen zijn. Exacte cijfers over schietende peuters zijn niet te vinden. Wij beoordelen deze bewering daarom als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt