‘Dit is geen vandalisme meer’

De auto’s van een raadslid van GroenLinks uit Wormerland zijn vannacht uitgebrand. Vlak voor een inspraakavond over vluchtelingen.

Harold Halewijn, de fractievoorzitter van GroenLinks in Wormerland, praat met zijn moeder over de auto's die voor zijn huis zijn afgebrand. Foto Merlijn Doomernik

Je ruikt ze, de twee Volvo’s, een rode en een blauwe, voor man en vrouw. Ze staan uitgebrand pal voor zijn huis, een mooie oude woning in het dorpshart van Oostknollendam met de achtertuin grenzend aan water. De motorkap is weg, de ruiten liggen eruit. „Ze staan nog wel op vier banden”, zegt Halewijn tegen de politie. „Het is allemaal maar spul. Maar het vervelende is: dit is geen vandalisme meer, dit is een aanslag.”

Dat weet Harold Halewijn, fractievoorzitter van Groenlinks in de gemeente Wormerland, heel zeker. Dat dit een aanslag is omdat hij vluchtelingen een warm hart toedraagt, is voor hem evident. „Als het om dit vraagstuk gaat verhardt de mening. De sfeer in Nederland was al niet best. En dit is er het zoveelste bewijs van.”

Vanavond bewonersbijeenkomst

Zijn de autobranden in Oostknollendam inderdaad een nieuw voorval van burgerwoede tegen de opvang van asielzoekers? Halewijn, die in de gemeenteraad zit sinds de vorige verkiezingen, verkondigt zijn duidelijke mening over vluchtelingen in de politiek, maar vooral op social media. „Ik vind dat we de plicht hebben om een steentje bij te dragen en voor opvang te zorgen.”

De timing van de autobranden is opmerkelijk. Vanavond om acht uur houdt de gemeenteraad van Wormerland een bewonersbijeenkomst om „van gedachten te wisselen over tijdelijke of permanente opvang van vluchtelingen”. Er is nog niets besloten.

Buurman Casper Aafjes kijkt intussen door zijn keukenraam met roodwitgeblokte gordijntjes naar de restanten schuin tegenover van de rode Volvo. Een hybride model. „Wat zou dat doen hè, zo’n hybride in de fik”. Dat was zijn grootste angst toen hij wakker werd, zegt Aafjes. „Van een benzineauto weet je het, die zie je in de film altijd ontploffen. Maar hiervan weet je niet wat die accu zal doen.”

Zijn vrouw en dochter werden toen het om twee uur vanacht gebeurde, wakker door de rookgeur. Net toen Aafjes zich nog eens wilde omdraaien, hoorde hij gestommel. Zijn dochter is ziek, dacht hij. Toen hij toch maar opstond en door het raampje van de keuken keek, zag hij één auto in brand staan. „Softwareproblemen, dacht ik nog. Dat heeft die Volvo weleens.” Daarna zag hij nóg een auto branden en viel het kwartje: dit kon geen toeval zijn. Hij hoorde een knal – ontploffende autoband – en hield afstand. Zijn vrouw belde de brandweer. Binnen vijf minuten stonden Sander, Jan-Piet en Maarten van de vrijwillige brandweer al te blussen.

Aafjes was vijftien jaar lang lid van de dorpsvereniging maar nooit is het over vluchtelingen gegaan. Oostknollendam telt 492 zielen en angst heeft hij niet gemerkt. „Er wonen veel forenzen, overdag kun je hier een kanon afschieten.” Het dorp, wil hij maar zeggen, is naar buiten gekeerd.

Artikel op GroenLinks-website

Ook raadleden reageren verrast op een mogelijk verband tussen de branden en het vluchtelingenvraagstuk. In Wormerland zijn er niet eerder incidenten geweest. En Halewijn spreekt zich niet per se luidruchtiger uit vóór asielopvang dan andere raadsleden, zegt raadslid Jan Rijken (CDA). „We zijn unaniem met een motie akkoord gegaan om te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente heeft om semipermanente opvang te bieden.”

Rijken kan zich tegelijkertijd niet voorstellen waarom de auto’s anders in brand zijn gestoken. „Halewijn is een integere en correcte fractievoorzitter”. Hij vertelt dat hij van een snackbareigenaar in de gemeente heeft gehoord dat er jongeren zijn die „amok willen maken”. „Dat is ook bekend bij de gemeenteraad.” De politie kan niets zeggen over het onderzoek.

Raadslid Martin van der Kolk (SP) snapt niet waarom deze mogelijke waarschuwing aan Halewijn gericht zou zijn. Hij verwijst wel naar een lijvig artikel dat op de site van GroenLinks Wormerland is verschenen, geschreven door Halewijn over het Nederlandse ‘vluchtelingenvraagstuk’. Hier wordt bijvoorbeeld in uitgelegd dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers op zoek is naar opvanglocaties. „Mensen lezen misschien niet goed en interpreteren het op hun eigen manier.’’ Dat stuk was misschien niet zo verstandig, denkt Van der Kolk. „Je moet het vuur niet aanwakkeren.”

GroenLinks-leider Jesse Klaver reageerde vanochtend geschokt. „Ik maak me zorgen over het maatschappelijk klimaat dat is ontstaan rond het debat over vluchtelingen. Maar het is nu eerst zaak goed uit te zoeken wat er gebeurd is.” Minister Ronald Plasterk van (PvdA, Binnenlandse Zaken) laat weten: „Ik heb burgemeester Tange gesproken en het raadslid Halewijn gebeld. De voorgenomen raadsvergadering gaat door zoals gepland; het is belangrijk dat het democratisch bestuur zich niet laat intimideren.”