Column

Zwijg als je tegen me spreekt - dat kan de regel niet zijn

Iemand sprak haar mening uit op een gemeentelijk informatieavond over een probleem dat er nog niet was: het ging over de eventuele opvang van vluchtelingen aldaar. Ze pleitte niet eens voor opvang, ze betoogde dat mensen in nood geholpen moeten worden. Wat ze deed, heet nu moedig. Moedig? Ja, want weliswaar maakte ze gebruik van haar vrijheid van meningsuiting, maar de meesten in het gezelschap waren hier niet van gediend. Scheldpartijen, intimidatie en bedreiging waren haar deel. Niemand kwam voor haar op, ook de politie niet. Die wist niet beter dan haar weg te sluizen, terug naar haar huis, „voor haar eigen veiligheid”.

Dit gebeurde vorige week in de gemeente Steenbergen. Maar taferelen van opgefokte emoties plus vergaande intimidatie door hooligans van buiten, lijken de norm te worden. Zwijg als je tegen me spreekt – dat is de trant van discussiëren en gemeentebesturen hebben er nogal eens niet van terug.

Mensen zouden zich veilig uit moeten kunnen spreken, voor of tegen de opvang van vluchtelingen. Kan niet, want het bevoegd gezag knijpt ’m. Voor de eigen burgers die luidkeels tegen zijn en voor de hulptroepen die zij zich aan laten leunen: de jonge mannen in groepsverband, die niet terugschrikken voor grof verbaal geweld en die in hun lichaamstaal gretig laten doorschemeren dat ze ook fysiek op scherp staan.

Het is een angstaanjagend signaal als autoriteiten hun verantwoordelijkheid niet durven te nemen. Als ze terugdeinzen waar ze zouden moeten optreden. Maar ook is het vreeswekkend dat ze niet beter weten dan zo’n avond ouderwets te organiseren, vol ongereguleerde inspraakbeurten voor een massaal publiek dat kolkt van de sociale controle. Een informatieavond als deze vraagt om een andere structuur. Woede moet voorzien, ernstig genomen en gecontroleerd kunnen worden. Emotioneel vertoon kan nooit dienen als bewijs van gelijk. En het zal direct duidelijk zijn dat een informatieavond niet begrepen moet worden als een mogelijkheid voor een bepaalde groep burgers om de dienst uit te maken. Dat de schreeuwers dat niet erkennen, dat hun gebrul zich moeilijk laat overstemmen, betekent niet dat hun dan maar toegestaan moet worden om een bijeenkomst te kapen.

Wat blijkt er uit al dat veel te hoog oplopende tumult, zoals in Steenbergen? Dat gemeentebesturen zich te weinig rekenschap geven van wat er leeft onder de bevolking. Ze zouden kunnen beginnen zich nadrukkelijk op te stellen als een betrouwbare hoeder van alle bewoners, ongeacht hun mening. Dat doen ze maar weinig en dat is zorgwekkend.