Zo probeert Facebook de Europese politiek te beïnvloeden

Foto iStock

Goed, als je het afzet tegen het vermogen van Mark Zuckerberg zelf (43,6 miljard dollar) is het niet zo veel. Maar in absolute zin is de 7,7 miljoen dollar (7 miljoen euro) die Facebook dit jaar al uitgaf aan zijn politieke lobby in de Verenigde Staten - de cijfers werden donderdag gepubliceerd - toch een flink bedrag.

Amerika is echter maar een deel van de markt van Facebook. Sterker nog: van het aantal dagelijkse gebruikers van Facebook komt 17,1 procent uit Amerika, terwijl 24,1 procent uit Europa komt.

Lobbyen bij de Europese politiek zou dus minstens zo belangrijk moeten zijn als in Amerika. Hier is wat we weten over de activiteiten van Facebook in Brussel.

1. Wat Facebook uitgeeft aan lobbyen

Volgens regels van de EU moet er in het openbare EU-transparantieregister staan wat elk bedrijf uitgeeft aan zijn politieke lobby. Maar bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor wat ze invullen. En Facebook is er niet heel precies in. In 2013 zegt het tussen de 400.000 en 499.999 euro uitgegeven te hebben, in 2011 tussen de 150.000 en 200.000 euro. Vergeleken met andere techgiganten is dat een schijntje. Maar Google en Microsoft vechten een onderlinge pr-oorlog uit en zijn verwikkeld in rechtszaken waarbij Brussel hoge boetes oplegde.

Facebook geeft aan dat ze van dat bedrag acht lobbyisten betalen, voor omgerekend 4,25 voltijdbanen. Eén lobbyist heeft ook geaccrediteerde toegang tot het Europees Parlement.

2. Wie er voor Facebook lobbyt

De ‘managing director’ EU-aangelegenheden van Facebook is Erika Mann. Mann is een voormalig Duitse politica van de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) en tot 2009 Europarlementariër. Vanaf 2011 werkt ze voor Facebook.

De lobbyist met een accreditatie voor het Europees Parlement is Emil Valdelin. Veel meer dan dat hij kennelijk van fotografie houdt, is niet over hem bekend.

Maar dat is niet de enige manier waarop Facebook contact met Europese politici onderhoudt.

“Facebook heeft er een handje van te opereren via handelsorganisaties,” zegt Joe McNamee, directeur van de Europese privacybelangengroep EDRi.

Facebook is er lid van dertien.

3. Waar Facebook voor lobbyt

Het hele sociale netwerk van Facebook binnen het Europees Parlement is in kaart gebracht door Politico.eu, dat zich baseert op gegevens van onderzoeksbureau FAS Research. Daar valt in te zien over welke onderwerpen lobbyisten van Facebook met leden van het Europese Parlement en verschillende commissies gesproken hebben. Op lager niveau spreken lobbyisten ook met commissiemedewerkers, zegt Olivier Hoedeman van Corporate Europe Observatory: “Een WOB-verzoek om die ontmoetingen ook openbaar te krijgen, is echter afgewezen.”

Een belangrijk gespreksonderwerp volgens de officiële lijsten is de ‘Digital Single Market’, naast onderwerpen die beschreven worden als ‘Women and Tech’, ‘Social Media’ en ‘Digital Economy’.

In mei kwam de Europese Commissie met een voorstel om één digitale markt te creëren waarbij er bijvoorbeeld uniforme regels zouden komen voor e-commerce en over het blokkeren van webmateriaal in andere landen (geo-blocking). Mark Zuckerberg liet optekenen voorstander van het voorstel te zijn, omdat het Facebook één wet zou bieden voor heel Europa:

“Sometimes you’re trying to conform to 20 different versions of different kinds of laws.”

Mediabedrijven zoals omroepen zijn er niet allemaal blij mee, omdat een deel van hun inkomsten voortkomt uit de verkoop van materiaal aan andere landen.

Veilige haven
Begin deze maand deed een Europese rechter een voor Facebook zeer vervelende uitspraak. De EU heeft een overeenkomst met Amerika dat het doorgeven van gegevens van Europese gebruikers naar een Amerikaanse server van hun bedrijf is toegestaan, als het bedrijf een ‘Safe Harbor’-certificaat heeft.

Volgens de Oostenrijker Max Schrems is er door de onthullingen van Edward Snowden aangetoond dat Amerika persoonsgegevens niet goed beschermd tegen inlichtingendiensten en daarom wilde hij niet dat Facebook zijn gegevens naar Amerika transporteerde. Het Hof van Justitie van de EU was het met Schrems eens en verscheurde het Safe Harbor-verdrag. De Europese Commissie en de VS hebben nu drie maanden de tijd om tot een nieuwe Safe Harbor-overeenkomst te komen.

Ontvriend

De lobbyisten van Facebook hoeven voorlopig overigens niet aan te kloppen bij leden van de sociaal-democratische fractie in het Europees Parlement, waar de PvdA lid van is. Net als een aantal andere bedrijven weigert Facebook voor een EU-commissie over belastingfraude- en ontwijking te verschijnen. En dus worden de lobbyisten geboycot.

John Oliver van Last Week Tonight legt uit hoe je je privacy op Facebook beschermt.
https://www.youtube.com/watch?v=lZPkyWYbr_8