Column

Wel betaald, niet geopereerd

De huisartsen hebben gewonnen, nu durven ook de ziekenhuizen in opstand te komen. Deze maand bereikten de huisartsen een akkoord met de zorgverzekeraars. Ze hebben voortaan een sterkere onderhandelingspositie ten opzichte van de verzekeraars en hoeven niet langer in hun hele administratie te laten meekijken.

Afgelopen week schreef de directie van het Medisch Centrum Alkmaar en het Gemini Ziekenhuis in Den Helder aan de huisartsen van Noord-Holland dat de ziekenhuizen vanaf 19 oktober geen staaroperaties meer uitvoeren bij patiënten die bij zorgverzekeraar CZ verzekerd zijn. Beide ziekenhuizen hebben het maximumaantal operaties bereikt waarvoor ze dit jaar zijn gecontracteerd. Volgens Joop Hendriks, lid van de raad van bestuur, doen zijn ziekenhuizen (samen 1,1 miljoen patiënten) „honderden” staaroperaties per jaar.

„De patiënt die eind vorig jaar nietsvermoedend een CZ-polis heeft afgesloten en daarvoor maandelijks premie betaalt, kan hier nu niet meer worden geholpen”, zegt Hendriks. Contractbreuk vindt hij dat. „Zijn vrijheid wordt beperkt.”

Hendriks noemt het een ‘ik-weet-het-beter-polis’. De zorgverzekeraar weet het beter dan de medicus en gaat pontificaal op de stoel van de behandelaar zitten. „Het is een ongewenste inmenging in onze zorgplicht”, zegt Hendriks. „Als de verzekeraar ons nou op een gebrek aan kwaliteit afrekende, zou ik dat begrijpen. Maar dit gaat uitsluitend over de kosten.”

CZ laat per e-mail weten dat de prijs van de staarbehandelingen in de ziekenhuizen van Alkmaar en Den Helder te hoog is. Verzekerden die aan staar lijden, kunnen nu bij een privékliniek in Zaandam terecht. „Wij voldoen daarmee aan de zorgplicht.”

De verzekeraars hebben in 2006 van het kabinet het mandaat gekregen om het zorgbudget te verdelen, onder het motto kostenefficiëntie. Een van de perverse effecten van dat beleid was dat huisartsen daardoor werden beperkt in de tijd voor hun patiënten. „Onnodige bureaucratie”, gaf André Rouvoet, voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland, toe bij de presentatie van het akkoord waarmee dat werd rechtgezet. Je kunt je voorstellen dat toezicht op ziekenhuizen leidt tot goedkopere zorg. Maar het wringt als het een van de tegenspelers is die tegelijkertijd toezicht houdt.

Volgens Joop Hendriks worden de ziekenhuizen „afgeknepen”. Onderzoeken van de Consumentenbond kwalificeren de staaroperaties in Alkmaar en Den Helder als ‘goed’. Hendriks is bang dat CZ de staaroperaties als „proefballon” beschouwt en van plan is ook krapper te gaan contracteren voor andere behandelingen. „Dan wil iedereen straks in januari worden geopereerd uit angst dat later het geld op is.”

Rouvoet noemde het huisartsenakkoord een voorbeeld voor de rest van de zorgsector. Het wordt tijd de daad bij het woord te voegen.