Argentinië is klaar met Kirchner

Kandidaat van rechts trekt onverwacht veel stemmen.

Mauricio Macri, met zijn dochter Antonia op zijn schouders Foto Victor R. Caivano/AP

Hoewel hij minder stemmen kreeg dan zijn tegenkandidaat Daniel Scioli, en er zelfs nog een tweede verkiezingsronde nodig is om de échte winnaar te bepalen, mag Mauricio Macri zich gerust de winnaar noemen van de Argentijnse verkiezingen. Tot diep in de nacht dansten de aanhangers van de burgemeester van Buenos Aires in het partijcentrum, nog altijd bedwelmd door de totaal onverwachte wending die de Argentijnse verkiezingen gisteravond namen.

Het is voor het eerst in de geschiedenis van Argentinië dat een tweede ronde nodig is om een nieuwe president te kiezen. Vooraf wees alles erop dat peronist Daniel Scioli, uit de stal van de zittende president Cristina Kirchner, een klinkende overwinning zou behalen. Maar totaal onverwacht stemden veel meer Argentijnen gisteren op de centrumrechtse Macri, ruim 34 procent. Scioli behaalde met ruim 36 procent van de stemmen weliswaar een krappe meerderheid, maar veel minder dan benodigd voor een directe uitschakeling van zijn twee opponenten.

Macri, die weinig op heeft met de links-populistische politiek van Kirchner, was zichtbaar geëmotioneerd door de uitslag. „Dit is een historische dag. Ik dank iedereen voor het vertrouwen in mij. Ik zal me voor alle Argentijnen inzetten”, zei de burgemeester van de grootste en belangrijkste stad van het land, met tranen in zijn ogen.

Dat Scioli niet voldoende stemmen haalde om direct te worden gekozen is een klap in het gezicht van Cristina Kirchner – die zelf grondwettelijk niet kan worden gekozen voor een derde termijn. De onverwachte uitslag geeft aan dat veel Argentijnen na twaalf jaar af willen van de Kirchners – voor de acht jaar dat Cristina regeerde, was haar overleden echtgenoot Néstor vier jaar president. Kirchner laat een diep verdeeld land achter dat economisch in het slop zit. Vorig jaar ging het land failliet na een betalingsconflict met twee Amerikaanse hedgefondsen.

Maurico Macri staat met zijn partij 'Cambiamos' (we gaan veranderen) lijnrecht tegenover Kirchner in zijn politieke ambities. De oppositiekandidaat wil een nieuwe weg inslaan, verlost van het diep gewortelde peronisme. De voormalige president van de Argentijnse voetbalclub Boca Juniors, wil Argentinië openen voor investeerders. Hij belooft op zijn eerste dag als president de huidige handelsrestricties op te heffen en het conflict met de hedgefondsen op te lossen. Macri zei de banden met de Verenigde Staten en Europa te willen aanhalen. Onder de Kirchners verkilde die relatie.

Daniel Scioli, momenteel gouverneur van de provincie Buenos Aires, wil het Kirchnerismo juist voortzetten, al is hij een stuk gematigder dan de huidige president. Ook hij wil de relaties met het buitenland verbeteren en heeft plannen om de economie te verbeteren. Zijn aanhangers hopen dat Scioli de genereuze sociale programma's van Kirchner in stand houdt.

Verwacht wordt dat het de komende maand spannender wordt en de campagne een nieuwe, intensieve fase ingaat. De Macri-stemmers voelen zich gesterkt en feestten gisteren alsof ze hun zege al binnen hadden. „We willen een complete verandering. Een nieuw Argentinië. Dat er een tweede ronde komt, voelt als een overwinning,” zei een enthousiaste aanhanger bij het partijcentrum van Macri.

Alle ogen zijn nu gericht op de keuze van de derde presidentskandidaat, Sergio Massa. Hij is peronist, maar stapte uit de partij van Cristina Kirchner. Analisten voorspellen dat Massa zich in de tweede ronde achter Macri zal scharen om Scioli – en daarmee de heersende politiek – buitenspel te zetten. Dat zou betekenen dat Argentinië na twaalf jaar Kirchnerismo een meer rechtse regering krijgt.

Op 22 november gaan de Argentijnen opnieuw naar de stembus. De kandidaat met vijftig procent van de stemmen plus één stem, wordt dan de nieuwe president van Argentinië.