Blair erkent “fouten” bij invasie van Irak

Een tegenstander van de Irak-oorlog draagt een masker met het gezicht van Tony Blair en demonstreert in Londen, afgelopen januari. Foto Andy Rain / EPA

De voormalige Britse premier Tony Blair heeft spijt van “fouten” die zijn gemaakt rond de invasie van Irak in 2003. Dat zei Blair in een interview met CNN. In het gesprek gaf hij toe dat sommige inlichtingen niet klopten. Maar de oud-premier benadrukte ook:

“Ik vind het moeilijk excuses aan te bieden voor het omverwerpen van Saddam [Hussein]. Zelfs nu, in 2015, denk ik dat het beter is dat hij er niet is, dan dat hij er wel is.”

Lees ook het artikel van NRC-correspondent in Londen Titia Ketelaar: Zei Blair nou wel of geen sorry voor ‘Irak’?.

Geen massavernietigingswapens

Er wordt al langer gediscussieerd over dat sommige informatie op basis waarvan Irak is binnengevallen niet klopt. Zo bleek de dictator niet te beschikken over massavernietigingswapens “op de manier waarop we dachten”, zei Blair. De Brit herhaalde wel dat Hussein eerder chemische wapens had gebruikt tegen zijn eigen volk.

Over de rol van Blair schrijft Titia Ketelaar in nrc.next:

“Blair was ten tijde van de oorlog in Irak de belangrijkste bondgenoot van de Amerikaanse president George W. Bush, en wist een aantal andere Europese regeringsleiders ervan te overtuigen dat een oorlog noodzakelijk was.”

Blair bood verder zijn excuses aan voor “sommige fouten rond de planning. En zeker voor onze foute inschatting van wat zou gebeuren na het verwijderen van het regime.” Na de val van de dictator laaide het sektarische geweld in Irak op.

Blair zegt hierdoor deels verantwoordelijk te zijn voor de opkomst van Islamitische Staat.

“Je kunt niet zeggen dat de mensen die in 2003 Saddam verwijderden niet gedeeltelijk verantwoordelijk zijn voor de situatie in 2015. Maar het is ook belangrijk om te weten dat de Arabische lente die in 2011 begon, ook zijn impact heeft op de situatie in Irak nu.”

Dekt hij zichzelf alvast in?

De beperkte excuses van vandaag moeten in hun context worden gezien, zegt Ketelaar.

“Een dezer dagen wordt bekend wanneer een rapport verschijnt dat het definitieve antwoord moet zijn op de vraag of Blair de Britten de oorlog in heeft gerommeld. De publicatie is de afgelopen vijf jaar meermaals uitgesteld, wat het wantrouwen vergroot. Blair heeft de kritiek op hem al kunnen inzien. Dat doet vermoeden dat hij zich alvast indekt.”

Welke aanpak werkt dan wel?

Blair onderstreepte dat nog steeds niet duidelijk is wat voor aanpak wel effectief is in dergelijke situaties.

“We hebben troepen gestuurd naar Irak. We hebben een interventie zonder troepen geprobeerd in Libië en we hebben helemaal niet ingegrepen in Syrië. Daar hebben we alleen geëist dat het regime zou vertrekken.”