Tot in townships is angst en ontzag voor All Blacks voelbaar

Zuid-Afrika siddert voor de halve finale tegen Nieuw-Zeeland. Het duel tegen de All Blacks stelt zwarte rugbyfans voor dilemma.

Bryan Habana (boven),

Een angst is de kleine huiskamer binnengeslopen van rugbyfan Larry Maluleke. Het is tien uur in de ochtend en Malulekes adem ruikt inmiddels naar bier. Op zijn televisie, die een groot deel van zijn huis vult in Alexandra township, wordt de herhaling getoond van de adembenemende 62-23 overwinning van Nieuw-Zeeland op Frankrijk vorig weekend. Angstaanjagend, noemt hij dat. „Geen team kan deze All Blacks verslaan”, zegt hij mistroostig. Vandaag moeten de Springbokken tegen de All Blacks de halve finale van het wereldkampioenschap rugby spelen. Maluleke vreest een slachting.

Rugby is allang geen sport meer die alleen populair is onder blanke Zuid-Afrikanen. Ook in de townships worden de verrichtingen van de Springbokken op de voet gevolgd. Na de nederlaag tegen rugbydwerg Japan gaven de fans het al op. #StrongerthantheBoks werd trending op sociale media. Zelfs de kans dat president Jacob Zuma de miljoenen aan belastinggeld zou terugbetalen van zijn verbouwing van de villa, was ‘sterker dan de Bokken’, grapte het volk.

De magie van 1995 was verdwenen. Twintig jaar nadat de Springbokken in aanwezigheid van Nelson Mandela Nieuw-Zeeland met 15 tegen 12 versloegen in Ellis Park, een verhaal zo episch dat het werd verfilmd in Invictus, was alles voorbij. Maar de Zuid-Afrikanen hebben zich hersteld. Ze hebben de halve finale bereikt, samen met Argentinië, Australië en Nieuw-Zeeland.

Het houdt niet over. De Zuid-Afrikanen kwamen met veel pijn en moeite langs Wales (23-19). En nu is er The Fear, de angst verpletterd te worden door Nieuw-Zeeland. Coach Heyneke Meyer noemde dit team van de All Blacks „het beste team ooit dat dit spel heeft gespeeld”.

Zo manoeuvreerde hij zijn eigen ploeg niet alleen in de positie van de underdog. Hij verwoordde de gevoelens van het hele land, dat deze confrontatie te vroeg komt. „We hadden gehoopt de All Blacks pas in de finale te ontmoeten. Nu is dit onze finale”, zegt Maluleke.

Sinds het wonder van 1995 hebben de Springbokken 34 maal verloren van Nieuw-Zeeland. Slechts 14 maal waren de Zuid-Afrikanen beter. De laatste keer dat Nieuw-Zeeland ze versloeg was afgelopen juli in datzelfde Ellis Park, tijdens The Rugby Championship.

De halve finale zaterdag stelt de zwarte rugbyfans voor een dilemma. De All Blacks kregen in de tijden van apartheid vaak meer steun in de townships dan het hagelwitte rugbyteam van de Springbokken, dat toen nog wereldwijd werd geboycot. All Blacks was een geuzennaam voor de Zuid-Afrikanen die zich buitengesloten voelden van een blank feestje. „Ieder team dat tégen de Springbokken speelde, kreeg onze steun”, zegt Maluleke. „We stonden aan de kant van iedereen die tegen het regime vocht, zelfs op het sportveld.”

Als je Larry Maluleke nu belt hoor je eerst „Hier kom die Bokke”, voor hij opneemt. Hij heeft het groene shirt na 1995 aarzelend over zijn buik geschoven, emotioneel, onwennig. Maar Mandela had laten zien dat het mocht. Nog steeds is het nationale team van Zuid-Afrika in meerderheid wit, te wit. Zwarte spelers als Bryan Habana hebben weinig kunnen veranderen aan dat imago. Vlak voor de Springbokken naar Engeland afreisden probeerde een kleine politieke partij deelname van Zuid-Afrika aan het WK te voorkomen omdat het nationale team te weinig een afspiegeling zou zijn van het land.

De rechter was kritisch over het voornemen van de rugbybond om pas tegen 2019 er voor te zorgen dat tenminste de helft van het team zwart is. Maar de rechter kon Zuid-Afrika niet beletten aan het wereldkampioenschap mee te doen.

„Als ik naar een team als Frankrijk kijk dan zie je dat de transformatie daar beter gaat dan hier”, zegt Maluleke. „Zo gaat dat in Europa.” Nog niet alles is verloren. Winnen kan vandaag, denk hij. Tegen ieders verwachting in. „Het zou een bonus zijn.” Voor hem. Voor het land.